-
1 retracto
rē̆-tracto (in many MSS. also written rē̆trecto), āvi, ātum, 1, v. a. [id.].I.To take hold of or handle again; to take in hand again, undertake anew, etc. (class.; esp. in the trop. sense).A.Lit. (mostly poet.):B.arma,
Liv. 2, 30:ferrum,
Verg. A. 7, 694; 10, 396:gladios, Petr. poët. 89, 61: vulnera,
to feel again, Ov. Tr. 3, 11, 19; 4, 4, 41; cf.:manu sua vota (i. e. the image),
id. M. 10, 288:pedamenta,
to go over again, retouch, Col. 4, 26, 1:agrum,
to look over again, examine again, id. 1, 4, 1:dextras in bella,
Sil. 10, 257:noctem,
id. 3, 216. — Poet.:Venerem,
Lucr. 4, 1200.—Trop., of mental action, to reconsider, examine again, revise, etc. (syn. recognosco):II. (α).qui omnia, quae ad cultum deorum pertinerent, diligenter retractarent et tamquam relegerent, sunt dicti religiosi,
Cic. N. D. 2, 28, 72; cf.:fata domus (with relegere),
Ov. M. 4, 569: locus orationis a me retractandus, Cic. Mur. 26, 54:augemus dolorem retractando,
id. Att. 8, 9, 3:desueta verba,
Ov. Tr. 5, 7, 63:secum deae memorata,
id. M. 7, 714:vota,
id. ib. 10, 370:gaudium,
Plin. Ep. 7, 24, 8:leges retractavit,
revised, Suet. Aug. 34:leges (librum), sed retractatum,
Plin. Ep. 8, 21, 6:carmina diligentius,
Suet. Gram. 2:Ceae munera neniae,
Hor. C. 2, 1, 38.— Impers. pass.:posterā die retractatur,
the negotiation is renewed, Tac. G. 22 fin. —Absol.:(β).veniet tempus et quidem celeriter et sive retractabis sive properabis,
Cic. Tusc. 1, 31, 76:Appius nunc vocari Icilium, nunc retractantem arripi jubet,
Liv. 3, 49 Drak.; 3, 52; 37, 18; Sall. H. Fragm. 1, 19; Col. 2, 2, 26:aut quid jam, Turne, retractas,
Verg. A. 12, 889.—With acc., to withdraw, retract any thing:nihil est quod dicta retractent Ignavi Aeneadae,
Verg. A. 12, 11: largitiones factas ante aliquantum tempus retractari non oportet, Traj. ap. Plin. Ep. 10, 111 (112).— Transf., to detract from, disparage, = detrecto:retractandi levandique ejus operis gratiā,
Gell. 14, 3, 4. — Hence, rē̆tractātus, a, um, P. a. (acc. to I. B.), revised, corrected: retractatius suntagma, Cic. Att. 16, 3, 1. -
2 educo
1.ē-dūco, xi, ctum, 3 ( imper., educe, Plaut. Pers. 4, 1, 11; id. Stich. 5, 6, 1:I.educ,
Cic. Cat. 1, 5, 10; Alcim. 5, 248 al.— Inf. pass. parag., educier, Plaut. Truc. 5, 16), v. a., to lead forth, draw out, bring away (very freq. and class.).In gen.:II.novam nuptam foras,
Plaut. Cas. 4, 3, 1;so with personal objects, fidicinam,
id. Ep. 3, 4, 36 (opp. introducere):eram,
id. Mil. 4, 6, 53:virginem,
id. Pers. 4, 1, 11; Cic. Q. Fr. 3, 3 fin. al.; cf.also: populum e comitio,
Varr. R. R. 1, 2, 9:mulierem ab domo secum,
Caes. B. G. 1, 53, 4:rete foras,
Plaut. Truc. 1, 1, 18; cf.:pisces everriculo in litus,
Varr. R. R. 3, 17, 7:radicem e terra,
id. ib. 3, 10, 5:gladium,
Caes. B. G. 5, 44, 8; Sall. C. 51, 36; cf.:gladium e vagina,
Cic. Inv. 2, 4, 14:gladium,
Vulg. Marc. 14, 47 al.:sortem,
Cic. Verr. 2, 2, 51 fin.; cf.:aliquos ex urna,
id. ib. 2, 2, 17:tribus,
id. Agr. 2, 8, 21:telum corpore,
Verg. A. 10, 744; cf. Plin. 7, 20, 19, § 83 et saep.:lacum (with emittere),
Cic. Div. 1, 44, 100; cf.fistulam,
Varr. R. R. 3, 14, 2:aquam in fossas,
Plin. 18, 19, 49, § 179; Dig. 8, 3, 29:se foras,
to go out, Ter. Hec. 3, 3, 4 Ruhnk. ad loc.; cf.:se multitudini,
to withdraw one's self from the multitude, Sen. Vit. Beat. 2 fin. —In partic.A.In all periods.1.Pub. law t. t.a.To bring, summon before court (cf. duco, I. B. 1.):b.cum in jus ipsum eduxi,
Cic. Verr. 2, 3, 47; cf.:ex domo in jus,
Quint. 7, 8, 6: SI. QVIS. EORVM. AD. ME. EDVCTVS. FVERIT., Edict. Praet. ap. Gell. 11, 17, 2:aliquem ad consules,
Cic. Planc. 23;and simply aliquem,
id. Verr. 2, 2, 26 Zumpt N. cr.; 2, 2, 37; 2, 3, 65.—Once also, to bring up or lead away for punishment (for which more commonly duco; v. Cic. Verr. 2, 2, 26):ad tintinnaculos educi viros,
Plaut. Truc. 4, 3, 8.—Of persons in office, to take out with one to one's province: quos educere invitos in provinciam non potuit, eos retinere qui potuit? Cic. Fragm. ap. Quint. 5, 10, 76; so,2.medicum secum,
id. Pis. 34.—Milit. t. t., to lead forth, march out troops (very freq. in Caes.):3.Teleboae ex oppido Legiones educunt suas,
Plaut. Am. 1, 1, 63:praesidium ex oppido (opp introducere),
Caes. B. C. 1, 13, 2:cohortes ex urbe,
id. ib. 1, 12, 2:exercitum ab urbe,
Liv. 3, 21:copias e castris,
Caes. B. G. 1, 50, 1; 2, 8 fin.; 7, 13, 1; 7, 80, 1; id. B. C. 1, 43, 3 et saep.; Liv. 31, 37 al.;for which also: copias castris,
Caes. B. G. 1, 51, 2; 4, 13 fin.; id. B. C. 1, 68, 1; Verg. A. 11, 20;legiones ex hibernis,
Caes. B. G. 1, 10, 3; 5, 27, 9; 7, 10, 1; Liv. 40, 39:ex finibus,
Caes. B. G. 4, 1, 4 et saep.; cf.also: impedimenta ex castris,
id. ib. 7, 68, 1.—Without designating the term. a quo:cohortes,
Caes. B. G. 3, 26, 2; id. B. C. 1, 41, 2; 1, 64, 6; Sall. J. 68, 2; Liv. 39, 15; Front. Strat. 1, 5, 22 et saep.; cf.: exercitum foras, Cato ap. Gell. 15, 13, 5:exercitum in expeditionem,
Cic. Div. 1, 33, 72:copias adversus Afranium,
Front. Strat. 1, 5, 9; 2, 2, 5 et saep.—And absol. of the general himself, to move out, march out (so mostly in Liv.; cf.duco): ex hibernis,
Caes. B. G. 7, 10, 1:ex oppido,
id. ib. 7, 81, 3; cf.:tribus simul portis,
Liv. 41, 26:ad legionem Pompeii duplici acie eduxit,
Caes. B. G. 3, 67, 3:in aciem,
Liv. 1, 23; 8, 9; 21, 39; Front. Strat. 2, 1, 5, al. —Naut. t. t., to bring out a ship from the harbor, to put to sea:b.naves ex portu,
Caes. B. C. 1, 57, 2; 2, 22, 5; 3, 26, 2;also: classem portu,
Plin. 2, 12, 9, § 55.—Hence,Transf., of goods, to export:4.equos ex Italia,
Liv. 43, 5, 9 (cf.:extra provinciam ducere,
Dig. 49, 16, 12, § 1).—In midwifery, t. t., to assist at birth:b.attractus infantem educit,
Cels. 7, 29 med.:per ipsas manus (infans) commode educitur,
id. ib. — So of birds, to bring out of the egg, to hatch:pullos suos,
Plaut. Poen. 1, 2, 143; so,fetum,
Plin. 10, 54, 75, § 152 (with excludere); 9, 10, 12, § 37.—Hence,Transf.(α).To bring up, rear, a child (usually with reference to bodily nurture and support; while 2. educo refers usually to the mind; but the distinction is not strictly observed; cf. Krebs, Antibarb. p. 395), to educate:(β).non possunt militares pueri setanio educier,
Plaut. Truc. 5, 16:bene ego istam eduxi meae domi et pudice,
id. Curc. 4, 2, 32; id. Most. 1, 3, 29; id. Rud. 1, 3, 38; Ter. And. 5, 4, 8; id. Heaut. 2, 1, 14 al.; Cic. de Or. 2, 28, 124; Liv. 1, 39 fin.; 21, 43 Drak.; Tac. A. 1, 4; 41; Prop. 3, 9, 51 (4, 8, 51 M.); Verg. A. 7, 763; 8, 413; Col. 3, 10, 16; Curt. 3, 12, 16 al.— Trop.:senex plane eductus in nutricatu Venerio,
Plaut. Mil. 3, 1, 55.—In gen., to bear, to produce = edere, Verg. A. 6, 765; 779: aura educit colores, * Cat. 64, 90.—5.In vulg. lang., to drink off, toss off, Plaut. Stich. 5, 5, 18; 5, 6, 1.—With a punning allusion to the signif. 4. b. a, Plaut. Am. 1, 1, 274.—B.Since the Aug. period.1.Of motion in an upward direction (cf. effero and erigo), to draw up, to raise:b.(Ortygia me) superas eduxit sub auras,
Ov. M. 5, 641; 3, 113; cf.trop.: (Pindarus) vires animumque moresque aureos educit in astra,
Hor. C. 4, 2, 23 (cf.:sustulit in astra,
Cic. Att. 2, 25).—With the accessory idea of making, to rear, erect, build up:2.turrim summis sub astra Eductam tectis,
Verg. A. 2, 461; cf.:aram sepulcri caelo,
id. ib. 6, 178; imitated by Sil. 15, 388:molem caelo,
Verg. A. 2, 186:turres altius,
Tac. A. 12, 16; id. H. 4, 30:pyramides instar montium,
id. A. 2, 61:moenia caminis Cyclopum,
Verg. A. 6, 630; cf.:moles quam eductam in Rhenum retulimus,
Tac. H. 5, 18.—Of time, to pass, spend (cf. duco, II. B. 3. b.):2.pios annos,
Prop. 2, 9, 47:insomnem noctem ludo,
Stat. Th. 2, 74:somnos sub hiberno caelo,
Sil. 11, 405:nimbos luxu,
Val. Fl. 2, 371.ēdŭco, āvi, ātum, 1, v. a. [1. educo, II. A. 4. b.], to bring up a child physically or mentally, to rear, to educate (very freq. and class.): educit obstetrix, educat nutrix, instituit paedagogus, docet magister, Varr. ap. Non. 447, 33 (but this distinction is not strictly observed; see the foll. and 1. educo, II. A. 4. b.).I.Prop.:II.hera educavit (puellam) magna industria,
Plaut. Cas. prol. 44 sq.:Athenis natus altusque educatusque Atticis,
id. Rud. 3, 4, 36:bene pudiceque educatu'st usque ad adolescentiam,
id. Capt. 5, 3, 16 et saep.; cf. id. Men. 5, 5, 7; id. Trin. 2, 4, 111 al.; Att. ap. Non. 422, 14; Ter. Eun. 1, 2, 37; id. Ad. 3, 4, 49; Cic. Lael. 20, 75; id. Rep. 2, 21; id. de Or. 1, 31; Ov. F. 6, 487; id. M. 3, 314; Vulg. Psa. 22, 2. —Transf., to bring up, rear, foster, train, educate:B.neque enim hac nos patria lege genuit aut educavit, ut, etc.,
Cic. Rep. 1, 4; id. Or. 13 fin.; cf.:ars dicendi ea, quae sunt orta jam in nobis et procreata, educat atque confirmat,
id. de Or. 2, 87, 356:in his (scholis) educatur orator,
Quint. 9, 2, 81:oratorem, id. prooem. § 5: illos in disciplina,
Vulg. Ephes. 6, 4.—Poet. and in post-Aug. prose, of plants or animals, to nourish, support, produce:C.quod pontus, quod terra, quod educat aër Poscit,
Ov. M. 8, 832; cf. id. Pont. 1, 10, 9:vitis mitem uvam,
Cat. 62, 50:pomum, non uvas (ager),
Ov. Pont. 1, 3, 51:herbas (humus),
id. M. 15, 97:Caecuba,
Plin. 16, 37, 67, § 173:florem (imber),
Cat. 62, 41 al.:lepores, apros,
Hor. Ep. 1, 15, 22.—To possess, hold (cf. nutrire = trephein), Verg. Cul. 13. -
3 excerpo
I.Lit.:II.semina pomis,
Hor. S. 2, 3, 272.—Trop. (class.).A.To pick out, choose, select, gather:B.non solum ex malis eligere minima oportere, sed etiam excerpere ex ipsis, si quid inesset boni,
Cic. de Off. 3, 1, 3:quod quisque (scriptorum) commodissime praecipere videbatur, excerpsimus,
made extracts, selections, id. Inv. 2, 2, 4; so, verba ex Originibus Catonis, Aug. ap. Suet. Aug. 86:nihil umquam legit, quod non excerperet,
Plin. Ep. 3, 5, 10; cf. id. ib. 6, 20, 5; Sen. Ep. 33, 2; Quint. 9, 1, 24; 10, 2, 13:ex libris qui chronici appellantur... easque excerptiones digerere,
Gell. 17, 21, 1 et saep.:paucos enim, qui sunt eminentissimi, excerpere in animo est,
to single out, make prominent, Quint. 10, 1, 45; 7, 1, 29.—Hence, subst.: excerptum, i, n., an extract, selection, excerpt from a book or writing:ex Gorgiā Platonis,
Quint. 2, 15, 24: Coelianum. M. Aurel. ap. Front. Ep. ad M. Caes. 1, 9.— Plur., M. Aurel. ap. Front. Ep. ad M. Caes. 2, 5; Sen. Ep. 33, 3.—To take out, strike or leave out, except, omit:C.non enim, si est facilius, eo de numero quoque est excerpendum,
Cic. de Or. 2, 11, 47; cf.:me illorum excerpam numero,
Hor. S. 1, 4, 40:tu id, quod boni est, excerpis: dicis, quod mali est,
Ter. Phorm. 4, 4, 18.—To withdraw one's self:se consuetudini hominum,
Sen. Ep. 5:se vulgo,
id. Brev. Vit. 18;and simply se,
id. Ep. 18. -
4 excerptum
I.Lit.:II.semina pomis,
Hor. S. 2, 3, 272.—Trop. (class.).A.To pick out, choose, select, gather:B.non solum ex malis eligere minima oportere, sed etiam excerpere ex ipsis, si quid inesset boni,
Cic. de Off. 3, 1, 3:quod quisque (scriptorum) commodissime praecipere videbatur, excerpsimus,
made extracts, selections, id. Inv. 2, 2, 4; so, verba ex Originibus Catonis, Aug. ap. Suet. Aug. 86:nihil umquam legit, quod non excerperet,
Plin. Ep. 3, 5, 10; cf. id. ib. 6, 20, 5; Sen. Ep. 33, 2; Quint. 9, 1, 24; 10, 2, 13:ex libris qui chronici appellantur... easque excerptiones digerere,
Gell. 17, 21, 1 et saep.:paucos enim, qui sunt eminentissimi, excerpere in animo est,
to single out, make prominent, Quint. 10, 1, 45; 7, 1, 29.—Hence, subst.: excerptum, i, n., an extract, selection, excerpt from a book or writing:ex Gorgiā Platonis,
Quint. 2, 15, 24: Coelianum. M. Aurel. ap. Front. Ep. ad M. Caes. 1, 9.— Plur., M. Aurel. ap. Front. Ep. ad M. Caes. 2, 5; Sen. Ep. 33, 3.—To take out, strike or leave out, except, omit:C.non enim, si est facilius, eo de numero quoque est excerpendum,
Cic. de Or. 2, 11, 47; cf.:me illorum excerpam numero,
Hor. S. 1, 4, 40:tu id, quod boni est, excerpis: dicis, quod mali est,
Ter. Phorm. 4, 4, 18.—To withdraw one's self:se consuetudini hominum,
Sen. Ep. 5:se vulgo,
id. Brev. Vit. 18;and simply se,
id. Ep. 18. -
5 cedo
1.cēdo, cessi, cessum, 3, v. n. and a. [perh. for cecado, redupl. from cado], to go, i. e. to be in motion, move, walk, go along.I.In gen.A.Lit. (rare, and only poet.: for which, in the common lang., incedo);B.candidatus cedit hic mastigia,
Plaut. Cas. 2, 8, 10:non prorsus, verum transvorsus cedit, quasi cancer,
id. Ps. 4, 1, 45; cf. id. ib. 1, 3, 74; Hor. S. 2, 1, 65.—More freq.,Trop.1.Like ire, to have some result, to eventuate, happen, result, turn out, to work; and, acc. to its connection, to turn out well or ill, to succeed or fail:2.gesta quae prospere ei cesserunt,
Nep. Timoth. 4, 6; Sall. C. 26, 5; Tac. A. 1, 28:cetera secundum eventum proelii cessura,
id. H. 3, 70; Suet. Aug. 91; Gell. 4, 5, 4:bene,
Hor. S. 2, 1, 31; Ov. M. 8, 862; Plin. Pan. 44 fin.:optime,
Quint. 10, 7, 14:male,
Hor. S. 2, 1, 31; and:male alicui,
Ov. M. 10, 80; Suet. Claud. 26; cf. Verg. A. 12, 148; Quint. 10, 2, 16:utcumque cesserit,
Curt. 7, 4, 16; cf. Suet. Calig. 53; Tac. Agr. 18:parum,
Suet. Claud. 34:opinione tardius,
id. Ner. 33:pro bono,
id. Tit. 7:in vanum (labor),
Sen. Hippol. 183. —Cedere pro aliquā re, to be equivalent to, to go for something, to be the price of:II.oves, quae non peperint, binae pro singulis in fructu cedent,
Cato, R. R. 150, 2; Col. 12, 14; Tac. G. 14; Pall. Sept. 1, 4.—In partic.A.In respect to the terminus a quo.1.To go from somewhere, to remove, withdraw, go away from, depart, retire (freq. and class.):b.cedunt de caelo corpora avium,
Enn. Ann. 96 Vahl.:quia postremus cedis,
Plaut. Men. 5, 7, 29:ego cedam atque abibo,
Cic. Mil. 34, 93:cedens carinā,
Cat. 64, 249; cf. id. 64, 53:quoquam,
Lucr. 5, 843:aliquo sucus de corpore cessit,
id. 3, 223:coma de vertice,
Cat. 66, 39:e toto corpore anima,
Lucr. 3, 210:ex ingratā civitate,
Cic. Mil. 30, 81:e patriā,
id. Phil. 10, 4, 8:patriā,
id. Mil. 25, 68:Italiā,
id. Phil. 10, 4, 8; Nep. Att. 9, 2; Tac. A. 2, 85 fin. —Milit. t. t.:c.de oppidis,
to abandon, go away from, Cic. Att. 7, 22, 2:loco,
to yield, give up his post, Nep. Chabr. 1, 2; Liv. 2, 47, 3; Tac. G. 6; Suet. Aug. 24 et saep.:ex loco,
Liv. 3, 63, 1:ex acie,
id. 2, 47, 2.—In commercial lang. t. t.: foro, to withdraw from the market, i. e. to give up business, be insolvent, stop payment, Dig. 16, 3, 7, § 2; Sen. Ben. 4, 39, 2; Juv. 11, 50.—So also,d.Bonis or possessionibus (alicui), to give up or cede one ' s property or interest (in favor of a person):2.alicui hortorum possessione,
Cic. Mil. 27, 75; so id. Off. 2, 23, 82; cf. Suet. Tib. 10; id. Caes. 72; id. Ner. 35; id. Gram. 11.— Hence of debtors, to make over their property instead of payment; cf. Dig. 42, 3, tit. de cessione bonorum.—Pregn. (cf. abeo, II.), to pass away, disappear; and specif.,a.Of men, to die:b. c.vitā,
Cic. Tusc. 1, 15, 35; Hor. S. 1, 1, 119:e vita,
Cic. Brut. 1, 4; Plin. Pan. 43, 4; cf.senatu,
to withdraw from, Tac. A. 2, 48; 11, 25.—Of other things: pudor ex pectore cessit, Lucil. ap. Non. p. 250, 26:3.memoriā,
Liv. 2, 33, 9 (for which:excedere memoriā,
Liv. 7, 32, 15; and:excedere e memoriā,
id. 26, 13, 5):non Turno fiducia cessit,
Verg. A. 9, 126:cedant curaeque metusque,
Stat. S. 1, 2, 26 et saep.; cf. cesso.—Trop.: cedere alicui or absol., to yield to one (to his superiority), to give the preference or precedence, give place to, submit to (class.; esp. freq. in the histt., of the weaker party, withdrawing, fleeing from).a.To yield to, give place to:b.quācumque movemur, (aër) videtur quasi locum dare et cedere,
Cic. N. D. 2, 33, 83:cedebat victa potestas,
Lucr. 5, 1271:ubi vinci necesse est, expedit cedere,
Quint. 6, 4, 16; 11, 1, 17; 12, 10, 47; cf. Sall. J. 51, 1:Viriatho exercitus nostri imperatoresque cesserunt,
Cic. Off. 2, 11, 40; Nep. Ham. 1, 2; Sall. J. 51, 4; Liv. 2, 10, 7; Tac. A. 1, 56; 4, 51; Suet. Tib. 16 et saep.:Pelides cedere nescius,
Hor. C. 1, 6, 6:di, quibus ensis et ignis Cesserunt,
i. e. who remained unhurt in the destruction of Troy, Ov. M. 15, 862:eidem tempori, ejusdem furori, eisdem consulibus, eisdem minis, insidiis, periculis,
Cic. Sest. 29, 63; so,fortunae,
Sall. C. 34, 2:invidiae ingratorum civium,
Nep. Cim. 3, 2:majorum natu auctoritati,
id. Timoth. 3, 4:nocti,
Liv. 3, 17, 9, and 3, 60, 7; 4, 55, 5; cf. Quint. 5, 11, 9:loco iniquo, non hosti cessum,
Liv. 8, 38, 9:oneri,
Quint. 10, 1, 24:vincentibus vitiis,
id. 8, 3, 45:malis,
Verg. A. 6, 95 et saep.—To yield to in rank, distinction, etc., i. e. to be inferior to:c.cum tibi aetas nostra jam cederet, fascesque summitteret,
Cic. Brut. 6, 22:nullā aliā re nisi immortalitate cedens caelestibus,
id. N. D. 2, 61, 153:neque multum cedebant virtute nostris,
Caes. B. G. 2, 6; Quint. 1, 6, 36: Picenis cedunt pomis Tiburtia suco;Nam facie praestant,
Hor. S. 2, 4, 70; so,anseribus (candore),
Ov. M. 2, 539:laudibus lanificae artis,
id. ib. 6, 6;5, 529: cum in re nullā Agesilao cederet,
Nep. Chabr. 2, 3; Quint. 10, 1, 108:alicui de aliquā re,
Plin. 35, 10, 36, § 80:alicui re per aliquid,
id. 33, 3, 19, § 59.— Impers.:ut non multum Graecis cederetur,
Cic. Tusc. 1, 3, 5; Liv. 24, 6, 8. —To comply with the wishes, to yield to one:4.cessit auctoritati amplissimi viri vel potius paruit,
Cic. Lig. 7, 21; cf. Tac. A. 12, 5:precibus,
Cic. Planc. 4, 9:cessit tibi blandienti Cerberus,
Hor. C. 3, 11, 15;cf,
id. Ep. 1, 18, 43 sq.; Verg. A. 2, 704; 3, 188; Ov. M. 6, 32; 6, 151; 9, 13;9, 16: omnes in unum cedebant,
Tac. A. 6, 43; 3, 16; cf. id. ib. 12, 10 and 41.—Hence,Act.: cedere (alicui) aliquid = concedere, to grant, concede, allow, give up, yield, permit something to some one:B.permitto aliquid iracundiae tuae, do adulescentiae, cedo amicitiae, tribuo parenti,
Cic. Sull. 16, 46:multa multis de jure suo,
id. Off. 2, 18, 64:currum ei,
Liv. 45, 39, 2:victoriam hosti,
Just. 32, 4, 7:alicui pellicem et regnum,
id. 10, 2, 3:imperium,
id. 22, 7, 4:possessionem,
Dig. 41, 2, 1:in dando et cedendo loco,
Cic. Brut. 84, 290.—Also with a clause as object, Stat. Th. 1, 704 (but in Hor. Ep. 2, 1, 67, read credit).—And with ut and subj.:hac victoriā contenta plebes cessit patribus, ut in praesentiā tribuni crearentur, etc.,
Liv. 6, 42, 3; Tac. A. 12, 41: non cedere with quominus, Quint. 5, 7, 2.—In respect to the terminus ad quem, to arrive, attain to, come somewhere:2.cedunt, petunt,
Plaut. Aul. 3, 5, 43:ibi ad postremum cedit miles, aes petit,
id. ib. 3, 5, 52.—Trop.:C.hoc cedere ad factum volo,
come to its execution, Plaut. Capt. 2, 2, 102.—Cedere alicui or in aliquem, to come to, fall ( as a possession) to one, to fall to his lot or share, [p. 308] accrue:D.ut is quaestus huic cederet,
Cic. Verr. 2, 2, 70, § 170:captiva corpora Romanis cessere,
Liv. 31, 46, 16:nolle ominari quae captae urbi cessura forent,
id. 23, 43, 14; Verg. A. 3, 297; 3, 333; 12, 17; 12, 183; Hor. C. 3, 20, 7; Ov. M. 5, 368; 4, 533:undae cesserunt piscibus habitandae,
id. ib. 1, 74 al.:alicui in usum,
Hor. S. 2, 2, 134:Lepidi atque Antonii arma in Augustum cessere,
Tac. A. 1, 1; so id. H. 3, 83; id. Agr. 5; id. A. 2, 23:aurum ex hostibus captum in paucorum praedam cessisse,
Liv. 6, 14, 12; Curt. 7, 6, 16; Tac. A. 15, 45; for which: cedere praedae (dat.) alicujus, Liv. 43, 19, 12; and:praeda cedit alicui,
Hor. C. 3, 20, 7:ab Tullo res omnis Albana in Romanum cesserit imperium,
Liv. 1, 52, 2; Hor. Ep. 2, 2, 174:in dicionem M. Antonii provinciae cesserant,
Tac. H. 5, 9.—Cedere in aliquid, like abire in aliquid (v. abeo, II.), to be changed or to pass into something, to be equivalent to or become something:2.poena in vicem fidei cesserat,
Liv. 6, 34, 2; cf.:temeritas in gloriam cesserat,
Curt. 3, 6, 18; Plin. 35, 10, 36, § 91; Tac. H. 2, 59 fin.; id. G. 36; Plin. Pan. 83, 4:in proverbium,
Plin. 23, 1, 23, § 42:in exemplorum locum,
Quint. 5, 11, 36.—Hence, * cēdenter, adv. of the part. pres. cedens (not used as P. a.), by yielding, Cael. Aur. Acut. 3, 16, 129.cĕdo, old imperat. form, whose contr. plur. is cette (cf. Prob. II. p. 1486 P.; Non. p. 84, 31 sq.) [compounded of the particle -ce and the root da-; v. 1. do], hither with it! here! give! tell, say (implying great haste, familiarity, authority, and so differing from praebe, dic, etc.); cf. Key, § 731.I. (α).With acc.:(β).cette manus vestras measque accipite,
Enn. Trag. 320 Vahl.:cedo aquam manibus,
give water! Plaut. Most. 1, 3, 150:puerum, Phidippe, mihi cedo: ego alam,
Ter. Hec. 4, 4, 86:tuam mi dexteram,
Plaut. Curc. 2, 3, 28; so Ter. Heaut. 3, 1, 84; and:cette dextras,
Plaut. Merc. 5, 4, 4:senem,
bring hither the old man, Ter. Phorm. 2, 2, 7:convivas,
Plaut. Ps. 3, 2, 101:quemvis arbitrum,
Ter. Ad. 1, 2, 43: eum aliquis cette in conspectum, Att. ap. Non. p. 85, 1:cedo illum,
Phaedr. 5, 2, 6.—Absol.: Al. En pateram tibi: eccam. Am. Cedo mi, Plaut. Am. 2, 2, 146. —II.Esp.A.Let us hear, tell, out with it:B.age, age, cedo istuc tuom consilium: quid id est?
Ter. Heaut. 2, 3, 91:unum cedo auctorem tui facti, unius profer exemplum,
Cic. Verr 2, 5, 26, § 67:cedo mihi unum, qui, etc.,
id. ib. 2, 3, 12, § 29: cedo, si vos in eo loco essetis, quid aliud fecissetis? Cato ap. Quint. 9, 2, 21: cedo, cujum puerum hic apposuisti? dic mihi. Ter. And. 4, 4, 24; cf. Naev. ap. Cic. Sen. 6, 20; Ter. Eun. 1, 2, 82; Pac. ap. Non. p. 85, 6; Cic. Part. Or. 1, 3:cedo igitur, quid faciam,
Ter. And. 2, 3, 9; cf. Cic. Div. 2, 71, 146; id. Verr. 2, 2, 43, § 106: cedo, si conata peregit, tell how, if, etc., Juv. 13, 210; so id. 6, 504.—With dum:cedo dum, en unquam audisti, etc.?
Ter. Phorm. 2, 2, 15.—In respect to action, cedo = fac, ut, grant that, let me:C.cedo ut bibam,
Plaut. Most. 2, 1, 26:cedo ut inspiciam,
id. Curc. 5, 2, 54:ego, statim, cedo, inquam si quid ab Attico,
Cic. Att. 16, 13, a, 1.—For calling attention, lo! behold! well! cedo mihi leges Atinias, Furias, Cic. Verr. 2, 1, 42, § 109:cedo mihi ipsius Verris testimonium,
id. ib. 2, 1, 33, § 84; id. N. D. 1, 27, 75; cf. id. Brut. 86, 295; id. Sest. 50, 108:haec cedo ut admoveam templis, et farre litabo,
Pers. 2, 75:cedo experiamur,
App. Mag. p. 298, 14. -
6 recipio
rĕ-cĭpĭo, cēpi, ceptum, 3 ( fut. apoc. recipie, for recipiam, Cato ap. Fest. p. 138 and 236 Müll.; v. dico init.:I. A.recepso, for recepero,
Cat. 44, 19), v. a. [capio].Lit. (very freq. and class.):b.dandis recipiendisque meritis,
Cic. Lael. 8, 26:tu me sequere ad trapezitam... recipe actutum,
Plaut. Curc. 5, 3, 49 (just before, ni argentum refers); cf.:centum talenta et credidisse eos constat, et non recepisse,
Quint. 5, 10, 111; and (opp. mutuum dare) Mart. 3, 40, 4:si velit suos recipere, obsides sibi remittat,
Caes. B. G. 3, 8 fin.:obsides,
Suet. Aug. 21:reges,
Liv. 2, 15:recepto amico,
Hor. C. 2, 7, 27; 4, 2, 47. — Freq. of places, etc., once captured and lost, to retake:cum Tarento amisso... aliquot post annos Maximus id oppidum recepisset... nunquam ego (Tarentum) recepissem, nisi tu perdidisses,
Cic. de Or. 2, 67, 273; cf. id. Sen. 4, 11:Lavinium,
Liv. 2, 39;so of other things: recipere suas res amissas,
Liv. 3, 63:praeda omnis recepta est,
id. 3, 3:signa, quae ademerant Parthi,
Suet. Tib. 9:arma,
Liv. 9, 11; Curt. 4, 12, 17: pectore in adverso totum cui comminus ensem Condidit assurgenti, et multā morte recepit, drew out again, = retraxit, Verg. A. 9, 348; so,sagittam ab alterā parte,
Cels. 7, 5, 2: suos omnes incolumes receperunt (sc. ex oppido in castra), drew off, withdrew, = reduxerunt, Caes. B. G. 7, 12 fin.; so,milites defessos,
id. B. C. 1, 45 fin.:exercitum,
Liv. 10, 42:equitatum navibus ad se intra munitiones,
Caes. B. C. 3, 58:illum ego... medio ex hoste recepi,
bore away, rescued, Verg. A. 6, 111.—With se, to draw back, withdraw from or to any place, to betake one ' s self anywhere; in milit. lang., to retire, retreat:2.se ex eo loco,
Plaut. Aul. 4, 8, 10; cf.:se e fano,
id. Poen. 4, 1, 5:se ex opere,
id. Men. 5, 3, 7:se ex hisce locis,
Cic. Verr. 2, 4, 10, § 21:se e Siciliā,
id. Brut. 92, 318:se ex fugā,
Caes. B. G. 7, 20 fin.; id. B. C. 3, 102:se inde,
id. B. G. 5, 15:se hinc,
id. B. C. 1, 45 et saep.:recipe te,
Plaut. Trin. 4, 3, 8:se,
Cic. Off. 3, 10, 45 (just before, reverti); Caes. B. C. 3, 45 (coupled with loco excedere); 3, 46; cf.:sui recipiendi facultas,
id. B. G. 3, 4 fin.; 6, 37;for which: se recipiendi spatium,
Liv. 10, 28:recipe te ad erum,
Plaut. Trin. 4, 3, 20:se ad dominum,
id. ib. 4, 3, 1:se ad nos,
Cic. Att. 4, 15, 2:se ad suos,
Caes. B. G. 1, 46; 7, 82; id. B. C. 3, 38; 3, 50; 3, 52 fin.:se ad Caesarem (Allobroges, legati),
id. B. G. 1, 11; 4, 38:se ad agmen,
id. ib. 7, 13; id. B. C. 3, 75 fin.:se penitus ad extremos fines,
id. B. G. 6, 10:se ad legionem,
id. ib. 7, 50 fin.:se ad oppidum llerdam,
id. B. C. 1, 45:se ad ordines suos,
id. ib. 2, 41:se ad signa,
id. B. G. 5, 34 fin.; id. B. C. 1, 43 fin.:se a pabulo ad stabulum,
Plaut. Mil. 2, 3, 33:inde se in currus,
Caes. B. G. 4, 33 fin.:se ex castris in oppidum,
id. B. C. 2, 35:se in castra,
id. B. G. 2. 11 fin.; 2, 24; 3, 6; 3, 26 fin.;4, 15 et saep.: se in fines,
id. ib. 4, 16:se in Galliam,
id. ib. 4, 19 fin.:se in montem,
id. ib. 1, 25: se in antiquas munitiones, id. B. C. 3, 54 fin.:se in silvas ad suos,
id. B. G. 2, 19:se in castra ad urbem,
id. B. C. 2, 25; 2, 26; cf.:se retro in castra,
Liv. 23, 36;and with this cf.: sese retro in Bruttios,
id. 23, 37;and so, se, with rursus,
Plaut. Capt. 1, 2, 25; id. Pers. 4, 5, 6; id. Rud. 4, 6, 19; Caes. B. G. 5, 34 fin.; id. B. C. 2, 41 et saep.:se in novissimos,
Liv. 7, 40:se intra munitiones,
Caes. B. G. 5, 44; cf.:se intra montes,
id. B. C. 1, 65:se per declive,
id. ib. 3, 51:se sub murum,
id. ib. 2, 14:se trans Rhenum,
id. B. G. 6, 41:se Larissam versus,
id. B. C. 3, 97:se domum ex hostibus,
Plaut. Am. 2, 2, 52:se domum,
id. ib. 2, 2, 31; id. Capt. 1, 2, 25; id. Aul. 2, 1, 55:se Adrumetum,
Caes. B. C. 2, 23:se Hispalim,
id. ib. 2, 20:se Dyrrhachium ad Pompeium,
id. ib. 3, 9 fin.:se illuc,
Plaut. Most. 3, 1, 10; id. Merc. 5, 2, 40; id. Ps. 3, 1, 23 al.; cf.:se huc esum ad praesepim suam,
id. Curc. 2, 1, 13:se eo,
Caes. B. G. 1, 25 et saep. — In the same meaning, without se: neque sepulcrum, quo recipiat, habeat portum corporis, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 44, 107 (Trag. v. 415 Vahl.); cf.of a military retreat: si quo erat longius prodeundum aut celerius recipiendum,
Caes. B. G. 1, 48 fin.; so without se after the verbum finitum several times in Plaut.:rursum in portum recipimus,
Plaut. Bacch. 2, 3, 60:dum recipis,
id. Rud. 3, 6, 42:actutum face recipias,
id. Merc. 2, 4, 30. —Transf.(α).In business lang., to keep back, retain, reserve (cf. Gell. 17, 6, 6):(β). B.posticulum hoc recepit, quom aedis vendidit,
Plaut. Trin. 1, 2, 157; so in a sale, Crassus ap. Cic. de Or. 2, 55, 226; Cic. Top. 26, 100; Dig. 19, 1, 53; 8, 4, 10: mulier magnam dotem dat et magnam pecuniam recipit, Cato ap. Gell. 17, 6, 8. — With object-clause, Cato, R. R. 149, 2. — With dat.:aqua, itinere, actu domini usioni recipitur,
Cato, R. R. 149, 2.—Trop., to get back, bring back; to receive again, regain, recover:b.ut antiquam frequentiam recipere vastam ac desertam bellis urbem paterentur,
Liv. 24, 3:jus,
Quint. 5, 10, 118:et totidem, quot dixit, verba recepit,
got back, Ov. M. 3, 384:quam (vitam) postquam recepi,
received again, id. ib. 15, 535: anhelitum, to recover one ' s breath, Plaut. Ep. 2, 2, 21; id. Merc. 3, 4, 16; cf.spiritum,
Quint. 11, 3, 55:animam,
Ter. Ad. 3, 2, 26; Quint. 6, prooem. §13: a tanto pavore recipere animos,
Liv. 21, 5, 16 Weissenb.:a pavore animum,
id. 2, 50, 10:e pavore recepto animo,
id. 44, 10, 1;for which: animos ex pavore,
id. 21, 5 fin.:recepto animo,
Curt. 6, 9, 2; 9, 5, 29:animum vultumque,
Ov. F. 4, 615:mente receptā,
Hor. Ep. 2, 2, 104:(vocem) ab acutissimo sono usque ad gravissimum sonum recipere,
to bring it back, Cic. de Or. 1, 59, 251. —In zeugma (cf. I. A. supra): arma et animos,
Curt. 4, 12, 17.—With se.(α).To betake one ' s self, withdraw, retire from or to any place:(β).ad ingenium vetus versutum te recipis tuum,
Plaut. As. 2, 1, 7:ad frugem bonam,
Cic. Cael. 12, 28:ad reliquam cogitationem belli,
Caes. B. C. 3, 17 fin.:se a voluptatibus in otium,
Plin. Pan. 82, 8:se in principem,
to resume his princely air, id. ib. 76, 5.— More freq.,To recover, to collect one ' s self:II.difficulter se recipiunt,
regain strength, Varr. R. R. 2, 5, 17:quae cum intuerer stupens, ut me recepi, Quis hic, inquam, etc.,
Cic. Rep. 6, 18, 18:nullum spatium respirandi recipiendique se dedit,
Liv. 10, 28:se ex terrore ac fugā,
Caes. B. G. 2, 12:se ex timore,
id. ib. 4, 34:se ex fugā,
id. ib. 4, 27:nondum totā me mente recepi,
Ov. M. 5, 275.(Acc. to re, I. b.) To take to one ' s self, admit, accept, receive; constr. with the simple acc., with ad, or in and acc., in and abl., with simple abl., with a local acc.A.Lit.(α).With simple acc.:(β).quos homines quondam Laurentis terra recepit, Enn. ap. Prisc. p 762 P. (Ann. v. 35 Vahl.): (ego) excludor, ille recipitur,
Ter. Eun. 1, 2, 79:aliquem,
Cic. Off. 3, 11, 48:hic nulla munitio est, quae perterritos recipiat,
Caes. B. G. 6, 39; cf.:hos tutissimus portus recipiebat,
id. B. C. 3, 27; 1, 15; cf. id. ib. 3, 11 fin.;3, 35: eum Jugurtha accuratissime recepit,
Sall. J. 16, 3:neque quisquam aut expulsus invidiosius aut receptus est laetius,
Vell. 2, 45, 3; Quint. 7, 1, 14; 9, 2, 89:nisi nos vicina Trivici Villa recepisset,
Hor. S. 1, 5, 80 [p. 1533] et saep.:quisnam istic fluvius est, quem non recipiat mare?
Plaut. Curc. 1, 1, 86; cf. Caes. B. G. 4, 10; and:(Peneus) accipit amnem Orcon nec recipit,
i. e. does not take it to itself, does not mingle with it, Plin. 4, 8, 15, § 31:equus frenum recepit,
received, submitted to, Hor. Ep. 1, 10, 36:necesse erat, ab latere aperto tela recipi,
Caes. B. G. 5, 35. —With ad:(γ).recipe me ad te,
Plaut. Cist. 3, 9; id. Am. 3, 2, 11; id. Rud. 2, 3, 20; id. Ps. 3, 6, 6; Ter. Heaut. 3, 3, 6; Suet. Caes. 63:aliquem ad epulas,
Cic. Top. 5, 25; cf.:ad lusum,
Suet. Ner. 11. —With in and acc.:(δ).recipe me in tectum,
Plaut. Rud. 2, 7, 16:concubinam in aedes,
id. Mil. 4, 3, 3:nos in custodiam tuam,
id. Rud. 3, 3, 34:Tarquinium in civitatem,
Cic. Rep. 2, 20, 35; id. Balb. 13, 31; Liv. 2, 5; Hor. Ep. 2, 1, 6:aliquem in ordinem senatorium,
Cic. Phil. 7, 5, 15:aliquem in fidem,
id. Fam. 13, 19, 2; id. Att. 15, 14, 3; Caes. B. G. 2, 15; 4, 22:aliquem in civitatem,
Cic. Balb. 12, 29:aliquem in caelum,
id. N. D. 3, 15, 39:aliquem in deditionem,
Caes. B. G. 3, 21 fin.; Liv. 8, 13; Suet. Calig. 14 al.:aliquem in jus dicionemque,
Liv. 21, 61:aliquem in amicitiam,
Sall. J. 14, 5; 5, 4 Kritz N. cr.:aliquam in matrimonium,
Suet. Caes. 50; Just. 9, 5, 9 et saep. —With in and abl. (rare and in purely local relations; v. Kritz ad Sall. J. 5, 4):(ε).aliquem in loco,
Plaut. Stich. 5, 4, 3:loricati in equis recipiuntur, Auct. B. Hisp. 4, 2: sidera in caelo recepta,
Ov. M. 2, 529 (but in Liv. 24, 32, 6, the correct read. is tuto Hexapylo, without in; v. Weissenb. ad h. l.). —With simple abl. (mostly in purely local relations):(ζ).ut tuo recipias tecto servesque nos,
Plaut. Rud. 1, 5, 18; so,aliquem tecto,
Caes. B. G. 7, 66 fin.:exercitum tectis ac sedibus suis,
Cic. Agr. 2, 33, 90:aliquem suis urbibus,
id. Fl. 25, 61:aliquem civitate,
id. Balb. 14, 32:aliquem finibus suis,
Caes. B. G. 6, 6; 7, 20 fin.:aliquem oppido ac portu,
id. B. C. 3, 12; 3, 102 fin.:aliquem moenibus,
Sall. J. 28, 2:Romulus caelo receptus,
Quint. 3, 7, 5:receptus Terra Neptunus,
Hor. A. P. 63 et saep. —With local acc.:(η).me Acheruntem recipere Orcus noluit,
Plaut. Most. 2, 2, 68:aliquem domum suam,
Cic. Arch. 3, 5; cf.:aliquem domum ad se hospitio,
Caes. B. C. 2, 20.—Absol.:2.plerosque hi, qui receperant, celant,
Caes. B. C. 1, 76.—Transf.a.In business lang., to take in, receive as the proceeds of any thing:b.dena milia sestertia ex melle,
Varr. R. R. 3, 16, 11:pecuniam ex novis vectigalibus,
Cic. Agr. 2, 23, 62:pecunia, quae recipi potest,
id. ib. 2, 18, 47. —In gladiator's lang.: recipe ferrum, receive your death-blow, the cry of the people to a vanquished gladiator whom they were not inclined to spare, Cic. Sest. 37, 80; id. Tusc. 2, 17, 41 Kühn.; Sen. Tranq. 11, 1;c.for which: totum telum corpore,
Cic. Rosc. Am. 12, 33; and:ense recepto,
Luc. 2, 194 Corte.—Milit. t. t., to seize, capture, take possession of, occupy: mittit in Siciliam Curionem pro praetore cum legionibus duo;d.eundem, cum Siciliam recepisset, etc.,
Caes. B. C. 1, 30:Praeneste non vi, sed per deditionem receptum est,
Liv. 6, 29:Aegyptum sine certamine,
Just. 11, 11, 1:eo oppido recepto,
Caes. B. G. 7, 13 fin.:civitatem,
id. ib. 6, 8; 7, 90; id. B. C. 1, 12; 1, 16; 1, 30;3, 16: Aetoliam,
id. ib. 3, 55:rempublicam armis,
Sall. C. 11, 4:Alciden terra recepta vocat,
the subjugated earth, Prop. 5, 9, 38. —In the later medical lang., of medicines, to receive, i. e. be compounded of various ingredients:B.antidotos recipit haec: stoechados, marrubii, etc.,
Scrib. Comp. 106; so id. ib. 27; 28; 37; 52 al. (hence the mod. Lat. receptum, receipt, and recipe).—Trop.1.To take to or upon one ' s self, to assume; to receive, accept, admit, allow, endechomai:(β).non edepol istaec tua dicta nunc in aures recipio,
Plaut. Cist. 2, 1, 34; cf. Quint. 11, 1, 91:jusjurandum,
id. 5, 6, 1; 3; cf. id. 7, 1, 24: in semet ipsum religionem recipere, to draw upon one ' s self, Liv. 10, 40:quae legibus cauta sunt, quae persuasione in mores recepta sunt,
admitted, Quint. 5, 10, 13; cf. id. 10, 7, 15:antiquitas recepit fabulas... haec aetas autem respuit,
Cic. Rep. 2, 10; cf. Quint. 6, 4, 19:nec inconstantiam virtus recipit nec varietatem natura patitur,
Cic. Rep. 3, 11, 18; cf. Vell. 2, 130, 3: non recipit istam Conjunctionem honestas, Cic. Off. 3, 33, 119:assentatio nocere nemini potest, nisi ei, qui eam recipit atque eă delectatur,
id. Lael. 26, 97:timor misericordiam non recipit,
Caes. B. G. 7, 26:casus recipere (res),
to admit, be liable to, id. B. C. 1, 78; so,aliquem casum (res),
id. ib. 3, 51:re jam non ultra recipiente cunctationem,
Liv. 29, 24; Vell. 2, 52, 3:sed hoc distinctionem recipit,
Just. Inst. 1, 12 pr.:si recipiatur poëtica fabulositas,
Plin. 7, 28, 29, § 101:in hoc genere prorsus recipio hanc brevem annotationem,
Quint. 10, 7, 31; cf. id. 8, 3, 31:nos necessarios maxime atque in usum receptos (tropos) exequemur,
id. 8, 6, 2; cf. id. 8, 6, 32; 5, 11, 20; 11, 3, 104; so with a subj.-clause, id. 1, 3, 14; 6, 3, 103; Plin. 28, 2, 5, § 24 al.—Of opinions, etc., to adopt, embrace (late Lat.):2.alicujus sententiam,
Sulp. Sev. Chron. 2, 39, 1:opinionem,
id. Dial. 1, 17, 5.—In partic.a.To take upon one ' s self, undertake, accept the performance of a task consigned or intrusted to one (whereas suscipio denotes, in gen., the voluntary undertaking of any action; cf.:b.spondeo, stipulor, polliceor): recepi causam Siciliae... ego tamen hoc onere suscepto et receptā causā Siciliensi amplexus animo sum aliquanto amplius. Suscepi enim causam totius ordinis, etc.,
Cic. Verr. 2, 2, 1, § 1:in hoc judicio mihi Siculorum causam receptam, populi Romani susceptam esse videor,
id. Div. in Caecil. 8, 26; and:in quo est illa magna offensio vel neglegentiae susceptis rebus vel perfidiae receptis,
id. de Or. 2, 24, 101; cf. also Quint. 12, 1, 39:verebamini, ne non id facerem, quod recepissem semel?
Ter. Phorm. 5, 7, 9:causam Sex. Roscii,
Cic. Rosc. Am. 1, 2:mandatum,
id. ib. 38, 112:officium,
id. Verr. 2, 5, 71, § 183:curam ad se,
Suet. Tit. 6.—To take an obligation upon one ' s self, to pledge one ' s self, pass one ' s word, be surety for a thing, to warrant, promise, engage a thing to any one, = anadechomai (a favorite word of Cic., esp. in his Epistles): Pe. Tute unus si recipere hoc ad te dicis... Pa. Dico et recipio Ad me, Plaut. Mil. 2, 2, 74; cf.:c.ad me recipio: Faciet,
Ter. Heaut. 5, 5, 12:promitto in meque recipio, fore eum, etc.,
Cic. Fam. 13, 10, 3; cf.:spondeo in meque recipio eos esse, etc.,
id. ib. 13, 17, 3.—With obj.-clause:promitto, recipio, spondeo, C. Caesarem talem semper fore civem, qualis hodie sit,
Cic. Phil. 5, 18, 51; so with hoc, id. Fam. 13, 50, 2 (with spondeo); 6, 12, 3; 13, 41, 2 (with confirmo); id. Att. 5, 13, 2; Caecin. ap. Cic. Fam. 6, 7, 4; Liv. 7, 14 Drak.; 33, 13 fin.:pro Cassio et te, si quid me velitis recipere, recipiam,
Cic. Fam. 11, 1, 4. — With de:de aestate polliceris vel potius recipis,
Cic. Att. 13, 1, 2; Liv. 40, 35; cf.also: sed fidem recepisse sibi et ipsum et Appium de me,
had given him a solemn assurance, Cic. Att. 2, 22, 2.— With dat. (after the analogy of promitto, polliceor, spondeo):ea, quae tibi promitto ac recipio,
Cic. Fam. 5, 8, 5; cf.: omnia ei et petenti recepi et ultro pollicitus sum, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 21, 1; 7, 1:mihi,
id. ib. 10, 13, 3; Caes. B. C. 3, 82 fin.:quid sibi is de me recepisset, in memoriam redegit,
Cic. Fam. 1, 9, 9.—With dat. and obj.-clause:mihi in Cumano diligentissime se, ut annui essemus, defensurum receperat,
Cic. Att. 5, 17, 5;so,
id. Fam. 6, 12, 3 Manut. (with confirmare); 13, 72, 1; Planc. ap. Cic. Fam. 10, 17, 1; Caes. B. C. 3, 17; Suet. Caes. 23 fin. —In jurid. lang.: recipere nomen, of the prætor, to receive or entertain a charge against one, Cic. Verr. 2, 2, 38, § 94; 2, 2, 42, § 102; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 2; Val. Max. 3, 7, 9;A.for which: recipere reum,
Tac. A. 2, 74 fin.; 4, 21:aliquem inter reos,
id. ib. 3, 70; 13, 10. —Hence,rĕceptus, a, um, P. a. (acc. to II. B. 1.), received, usual, current, customary (post-class. and very rare):B.auctoritas receptior,
Tert. adv. Marc. 4, 5: scriptores receptissimi, Sol. praef.—rĕceptum, i, n. subst. (acc. to II. B. 2. b.), an engagement, obligation, guaranty:satis est factum Siculis, satis promisso nostro ac recepto,
Cic. Verr. 2, 5, 53, § 139; cf.:promissum et receptum intervertit,
id. Phil. 2, 32, 79. -
7 concedo
con-cēdo, cessi, cessum, 3, v. n. and a. (a strengthened cedo, and corresp. with it in most of its signiff.); lit., to go, walk; hence,I.Neutr., with reference to the terminus a quo, to go or walk away from a place, to depart, retire, withdraw, remove from (in lit. signif. rare but class.).A.In gen.:B.concedite atque abscedite omnes, de viā decedite,
Plaut. Am. 3, 4, 1; so absol., Ter. Eun. 1, 2, 102; id. Hec. 4, 2, 21; cf.:ipsae concedite silvae,
farewell, Verg. E. 10, 63.—With prep.:a foribus,
Plaut. Most. 2, 1, 82:abs te,
id. Pers. 1, 1, 51:ab oculis alicujus,
Cic. Cat. 1, 7, 17:superis ab oris,
Verg. A. 2, 91:ex aedibus,
Ter. Hec. 4, 4, 57.—With abl. only:oculis,
Plaut. Ep. 5, 2, 16:caelo,
Verg. A. 10, 215:solio,
Sil. 3, 628.—With adv.:hinc,
Plaut. Ps. 1, 5, 158; Ter. Eun. 1, 2, 126; id. Heaut. 3, 3, 11.—Esp.1.Pregn. ( = cedo, II. A. 2.), to pass away, disappear, vanish, in Tac. (with and without vitā), to depart from life, die:2.tumor et irae Concessere deūm,
Verg. A. 8, 41:vitā,
to die, Tac. A. 1, 3; 3, 30; 6, 39; 12, 39; 14, 51; and absol.: quandoque concessero, id. ib. 4, 38; 13, 30;the same: concessit superis ab oris,
Verg. A. 2, 91; cf.:vitā per auras concessit ad Manes,
id. ib. 10, 820. —With dat. or absol., prop. qs. to go out of the way for one (on account of his wishes, or his superior power or excellence), i. e. to yield to, submit, give way to, adapt one's self to.a.To yield or submit to power or compulsion:b.ut magnitudini medicinae doloris magnitudo concederet,
Cic. Tusc. 4, 29, 63:certum est, concedere homini nato nemini,
Plaut. Cas. 2, 4, 15:neque nox quoquam concedit die (i. e. diei),
id. Am. 1, 1, 120 (cf. id. ib. 1, 3, 48): cedant arma togae, concedat laurea linguae, Cic. Poët. Off. 1, 22, 77 (cf. id. Pis. 30, 74, and Quint. 11, 1, 24):bellum ac tumultum paci atque otio concessurum,
id. Pis. 30, 73:voluptatem concessuram dignitati,
id. Fin. 3, 1, 1:injuriae,
Sall. J. 14, 24:obsidioni,
i. e. permit, Tac. A. 13, 40:operi meo concedite,
Ov. M. 8, 393; id. F. 1, 222:naturae,
i. e. to die, Sall. J. 14, 15; so,fato,
Plin. Pan. 11, 3:fatis magnis,
Val. Fl. 1, 554:apparebat aut hostibus aut civibus de victoriā concedendum esse,
Liv. 4, 6, 6; cf. so impers.:postquam concessum propemodum de victoriā credebant,
id. 3, 60, 4.—To give place to in excellence, dignity, rank, etc., to yield to, to give precedence:c.me amantissimum tui, nemini concedentem,
Cic. Fam. 10, 3, 2; so id. ib. 4, 3, 1;4, 3, 4: etsi de cupiditate nemini concedam,
id. Att. 12, 47, 2:sese unis Suebis concedere,
Caes. B. G. 4, 7:majestati ejus viri concedere,
Liv. 6, 6, 7:aetati,
Sall. J. 11, 4; id. H. Fragm. 1, 17; cf. so impers.:Sulla, cujus facundiae, non aetati a Manlio concessum,
id. J. 102, 4:vigenti Silio,
Tac. A. 3, 43:seniori Sentio,
id. ib. 2, 74:ut vix Apronio illi de familiaritate concedere videatur,
Cic. Verr. 2, 2, 44, § 108:Antario Varoque de gloriā,
Tac. H. 3, 64:nemini in illa causā studio et cupiditate concedere,
Cic. Deiot. 10, 28:nec amore in hanc patriam nobis concedunt,
Tac. A. 11, 24:nec, si muneribus certes, concedat Iollas,
Verg. E. 2, 57.—With acc. of quantity (cf. 3. infra):magistro tantulum de arte,
Cic. Rosc. Am. 40, 118:alicui quicquam in desperatione,
id. Att. 14, 18, 3. —To yield, submit to one's will, comply with one's wishes:d.ut tibi concedam, neque tuae libidini advorsabor,
Ter. Hec. 2, 2, 3:matri meae,
id. ib. 3, 5, 28:concessit senatus postulationi tuae,
Cic. Mur. 23, 47:jurisconsultis concedi,
id. Caecin. 24, 67.— Impers.:Caesar... concedendum non putabat,
Caes. B. G. 1, 7.—Like sunchôrein tini, to assent to, concede to:e.nunquamne hodie concedes mihi Neque intelleges, etc.,
Ter. Phorm. 5, 3, 22 (credes, consenties, Ruhnk.):stultum me fateor, liceat concedere veris,
Hor. S. 2, 3, 305 (cf. in Gr. sunchôrein têi alêtheiai).—To assent to, grant, pardon, allow, etc.:3.quos (judices) alienis peccatis concessuros putes, quo facilius ipsis peccare liceat,
Cic. Verr. 2, 3, 96, § 223:poëtae non ignoscit, nobis concedit,
id. de Or. 3, 51, 198:dicto concedi,
id. Rosc. Am. 1, 3:cui (vitio) si concedere nolis,
Hor. S. 1, 4, 140; cf. id. ib. 1, 3, 85.—Hence (cf. cedo, II. A. 3. fin.),Act., with acc. (and dat.) aliquid alicui.a.To grant, concede, allow; to consign something over to, to resign, yield, vouchsafe, confirm to, etc. (very freq. in all perr. and species of composition):(β).illum mihi aequius est quam me illi quae volo concedere,
Plaut. Cas. 2, 3, 47:si nunc de tuo jure concessisses paululum,
Ter. Ad. 2, 2, 9:partem octavam pretii,
Plin. Ep. 8, 2, 3:date hoc et concedite pudori meo, ut, etc.,
Cic. Verr. 2, 1, 12, § 32; cf. Ter. Hec. 2, 2, 16:alicui primas in dicendo partis,
Cic. Div. in Caecil. 15, 49:amicis quicquid velint,
id. Lael. 11, 38:neque quicquam illius audaciae,
id. Caecin. 35, 103:doctrinam alicui,
Quint. 11, 1, 89; cf.:artes tibi,
Cic. Quint. 30, 93:intellegentiam, prudentiam,
Quint. 12, 1, 3:principatum imperii maritimi Atheniensibus,
Nep. Timoth. 2, 2; cf. id. Dion, 6, 3; Suet. Aug. 66; id. Tib. 4; Prop. 2 (3), 15, 37; cf.:tempus quieti, aut luxuriae,
Sall. J. 61, 3:tempestivum pueris ludum,
Hor. Ep. 2, 2, 142:libertatem his,
Caes. B. G. 4, 15 fin.:vitam alicui,
Suet. Caes. 68; id. Aug. 13; 16: crimen gratiae, i. e. to accuse or inform against for the sake of favor, Cic. Rosc. Com. 6, 19:peccata alicui,
to pardon him, id. Verr. 2, 1, 49, § 128:delicta,
Suet. Ner. 29.— Pass.: Siciliam nimis celeri desperatione rerum concessam, [p. 397] had been ceded, given up, Liv. 21, 1, 5:Scaevolae concessa est facundiae virtus,
Quint. 12, 3, 9; 10, 1, 100 et saep.:acrius... Ulcisci, quam nunc concessum est legibus aequis,
Lucr. 5, 1148; cf. Nep. Them. 10 fin.; Suet. Tib. 18.— Poet., with in and acc.:concessit in iras Ipse... genitor Calydona Dianae,
gave over to be punished, Verg. A. 7, 305.—With dat. and inf.:(γ).nec nostrā dicere linguā Concedit nobis patrii sermonis egestas,
Lucr. 1, 831; so,ducere neptem,
Cat. 64, 29:esse poëtis,
Hor. A. P. 373; Suet. Aug. 44 et saep.— Impers. pass.:de re publicā nisi per concilium loqui non conceditur,
Caes. B. G. 6, 20 fin.:quo mihi fortunam, si non conceditur uti,
Hor. Ep. 1, 5, 12; Quint. 12, 1, 37; 12, 1, 42; 8, 6, 76; Suet. Ner. 12:servis quoque pueros hujus aetatis verberare concedimus,
Curt. 8, 8, 3:concedunt plangere matri,
Stat. Th. 6, 134:cum accusare etiam palam concessum sit,
Quint. 6, 3, 28; 2, 17, 27; 11, 3, 150: 8, 3, 30; 12, 3, 8 al.— Poet.:fatis numquam concessa moveri Camarina,
not allowed. forbidden to be removed, Verg. A. 3, 700; cf.also personally: haec ubi conceduntur esse facta, for conceditur haec esse facta,
Cic. Caecin. 15, 44.—With acc. and inf.:(δ).non omnia corpora vocem Mittere concedis,
you grant, Lucr. 2, 835:oculos falli,
id. 4, 380; Quint. 2, 5, 25:culpam inesse concedam,
Cic. Rosc. Am. 28, 76:poëtas legendos oratori futuro,
Quint. 1, 10, 29.— Pass. impers.:concedatur profecto verum esse, ut, etc.,
Cic. Lael. 14, 50. —With ut or ne:(ε).nec vero histrionibus oratoribusque concedendum est, ut iis haec apta sint, nobis dissoluta,
Cic. Off. 1, 35, 129:verum concedo tibi ut ea praetereas, quae, etc.,
id. Rosc. Am. 19, 54:concedant ut viri boni fuerint,
id. Lael. 5, 18; id. de Or. 1, 13, 57; Lucr. 2, 658:non concedo, ut sola sint,
Quint. 6, 2, 11 al.: cui concedi potest, ut? etc., Cic. Fragm. ap. Quint. 5, 13, 21:ut concedatur ne in conspectum veniat,
Hirt. B. G. 8, 48.—With a simple subj.:(ζ).concedo sit dives,
Cat. 114, 5; Ov. A. A. 1, 523. —Absol.:b.beatos esse deos sumpsisti: concedimus,
Cic. N. D. 1, 31, 89; id. Verr. 2, 2, 32, § 78; cf. Quint. 1, 1, 2:consules neque concedebant neque valde repugnabant,
Cic. Fam. 1, 2, 2; Caes. B. G. 1, 44.—= condono, to grant or yield something to one as a favor or from regard, to desist from, forbear, give up; forgive, pardon:II.inimicitias rei publicae,
to give up for the sake of the State, Cic. Prov. Cons. 18, 44:petitionem alicui,
from regard to, id. Phil. 2, 2, 4:peccata liberum parentum misericordiae,
id. Clu. 69, 195:cum Marcellum senatui reique publicae concessisti,
id. Marcell. 1, 3:ut concessisti illum (sc. Marcellum) senatui, sic da hunc (sc. Ligarium) populo,
as you have pardoned him in deference to the Senate, id. Lig. 12, 37; cf. Nep. Att. 7 fin.; Tac. A. 2, 55; 4, 31:Montanus patri concessus est,
id. ib. 16, 33 fin.Neutr., in respect to the terminus ad quem, to go, walk, betake one's self somewhere, to retire, withdraw to, etc.; with ad, in, or adv.:B.tantisper hic ego ad januam concessero,
Plaut. Aul. 4, 5, 6 Wagn.; cf.:ad Manes,
i. e. to die, Verg. A. 10, 820:ad victorem,
Tac. H. 2, 51:ad dexteram,
Ter. And. 4, 4, 12:caeli distributio docet unde fulmen venerit, quo concesserit,
Cic. Div. 2, 20, 45; so Lucr. 1, 380:huc,
Plaut. Capt. 2, 1, 19; id. Bacch. 4, 2, 28; id. Trin. 2, 4, 116; Ter. Heaut. 1, 1, 122; Caecil. ap. Non. p. 270, 8:istuc,
Plaut. As. 3, 3, 56; Ter. Eun. 4, 4, 39:vis animae in altum,
Lucr. 4, 919:in delubrum,
Liv. 30, 20, 6:in hiberna,
id. 26, 20, 6; cf.:Carthaginem Novam in hiberna,
id. 21, 15, 3:Argos habitatum,
Nep. Them. 8, 1:Cythnum,
Tac. A. 3, 69:Neapolin,
id. ib. 14, 10:Patavium,
id. H. 3, 11:in insulam,
id. ib. 5, 19:in turbam,
Hor. S. 1, 4, 143:trans Rhenum,
Tac. H. 5, 23:concede huc a foribus,
Plaut. Men. 1, 2, 48:hinc intro,
id. Ps. 1, 5, 158; Ter. Eun. 1, 2, 126:hinc aliquo ab ore eorum,
id. Heaut. 3, 3, 11; cf.:aliquo ab eorum oculis,
Cic. Cat. 1, 7, 17:hinc rus,
Ter. Hec. 4, 4, 7.—Trop.: in aliquid, of entering into an alliance, yielding to, etc., to agree or consent to, to assent, to submit, yield, or resign one's self, to acquiesce in, to go or pass over to any thing (freq. in the histt.):mulier, conjuncta viro, concessit in unum Conubium,
Lucr. 5, 1010; cf.:in matrimonium,
Just. 24, 2, 10: victi omnes in gentem nomenque imperantium concessere, were merged in, passed over into, Sall. J. 18, 12; so,in paucorum potentium jus atque dicionem,
id. C. 20, 7; cf.:in dicionem,
Liv. 38, 16, 9:in dominationem,
Sall. H. Fragm. 3, 22 Gerl.:in deditionem,
Liv. 28, 7, 9; 39, 2, 4; 42, 53, 7:in Tyrias leges,
Sil. 15, 6:in condiciones,
Liv. 2, 33, 1:in sententiam,
id. 32, 23, 12; 32, 36, 8; Tac. A. 1, 79 fin.; cf.: in illos, assent to, yield to them, Cic. Fragm. ap. Aug. contr. Avid. 3, 7:in partes,
Tac. H. 2, 1. -
8 aufero
aufĕro, abstŭli, ablātum, auferre, v. a. [ab-fero; cf. ab init. ], to take or bear off or away, to carry off, withdraw, remove (very freq. in prose and poetry; syn.: tollo, fero, rapio, eripio, diripio, adimo, averto).I.In gen.A.1.. Lit.:2.ab januā stercus,
Plaut. As. 2, 4, 18:dona,
id. Am. prol. 139:aurum atque ornamenta abs te,
id. Mil. 4, 1, 36:abstulit eos a conspectu,
Vulg. 4 Reg. 17, 18:auferas me de terrā hac,
ib. Gen. 47, 30:vos istaec intro auferte,
Ter. And. 1, 1, 1:Auferte ista hinc,
Vulg. Joan. 2, 16:aether multos secum levis abstulit ignīs,
Lucr. 5, 459; 3, 230; 3, 439; 3, 717; 5, 205; 5, 725; 6, 622; Turp. ap. Non. p. 422, 21:multa domum suam auferebat,
Cic. Rosc. Am. 8 fin.:liberi per delectus alibi servituri auferuntur (a Romanis),
are carried away, Tac. Agr. 31:quem vi abstulerant servi,
Vulg. Gen. 21, 25.—So of sick persons, or those unable to walk:auferere, non abibis, si ego fustem sumpsero,
Plaut. Am. 1, 1, 202 (cf. id. ib. 1, 1, 298:lumbifragium hinc auferes): asoti, qui in mensam vomant et qui de conviviis auferantur,
Cic. Fin. 2, 8, 23. —Auferre se, in colloquial lang., to remove one ' s self, to withdraw, retire, go away:Te, obsecro hercle, aufer modo,
Plaut. Rud. 4, 3, 93:aufer te domum,
id. As. 2, 4, 63.—Of bodies that are borne away by wings, by the winds, waves, or any other quick motion, to bear or carry away, sweep away, etc. (mostly poet. or in post-Aug. prose):B.aliquem ad scopulum e tranquillo auferre,
Ter. Phorm. 4, 4, 8:unda rates,
Prop. 1, 8, 14:auferor in scopulos,
Ov. M. 9, 593:auferet,
id. ib. 15, 292 al.:in silvam pennis ablata refugit,
Verg. A. 3, 258; 11, 867:ne te citus auferat axis,
Ov. M. 2, 75:vento secundo vehementi satis profecti celeriter e conspectu terrae ablati sunt,
Liv. 29, 27:(Bubo) volat numquam quo libuit, sed transversus aufertur,
Plin. 10, 12, 16, § 35:(milites) pavore fugientium auferebantur,
Tac. A. 4, 73.—Trop., to carry away, mislead:II.te hortor, ut omnia gubernes prudentiā tuā, ne te auferant aliorum consilia,
Cic. Fam. 2, 7:abstulerunt me velut de spatio Graecae res immixtae Romanis,
i. e. have diverted, withdrawn me, from the subject, Liv. 35, 40:quae contemplatio aufert nos ad ipsorum animalium naturas,
Plin. 27, 13, 120, § 145:auferre aliquem traversum,
id. 28, 1, 1, § 1 Jan:ab intentione auferendus auditor,
Quint. 4, 5, 6:somnus aufert,
Hor. S. 1, 5, 83:auferimur cultu, i. e. decipimur,
are deceived, duped, Ov. R. Am. 343.—Esp.,A.1.. To take or snatch away; in a good, but more frequently in a bad sense, to take by force, to remove, withdraw, take away violently, rob, steal, etc.:2.aliquid eris,
Plaut. Bacch. 4, 4, 8:quod auri, quod argenti, quod ornamentorum in meis urbibus fuit, id mihi tu, C. Verres, eripuisti atque abstulisti,
Cic. Div. in Caecil. 5, 19:ab hoc abaci vasa omnia abstuiit,
id. Verr. 2, 4, 16; so,pecuniam de aerario,
id. Att. 7, 21:pecuniam in ventre,
to eat up, to squander, id. de Or. 2, 66, 265:auriculam mordicus,
to bite off, id. ad Q. Fr. 3, 4:vestimentum,
Vulg. Luc. 6, 29:hi ludi dies quindecim auferent,
Cic. Verr. 1, 10, 31:imperium indignis,
Liv. 3, 67:legionem,
Tac. H. 4, 48:consulatum, censuram,
id. ib. 1, 52:auferat omnia irrita oblivio si potest,
Liv. 28, 29:spem, voluntatem defensionis,
Cic. Verr. 2, 1, 7:fervorem et audaciam,
Liv. 3, 12:obsequia,
Tac. H. 1, 80:misericordiam,
id. ib. 3, 84:spem veniae,
id. A. 14, 23:studium,
Cat. 68, 19 sq.; and so Hor. C. 3, 12, 5:metus,
to banish, Verg. A. 12, 316:curas,
Hor. Ep. 1, 11, 26:somnos,
id. C. 2, 16, 16; id. Epod. 5, 96:pudorem,
Ov. M. 6, 617:fugam,
to hinder, prevent, Flor. 3, 10, 3 al. —To take off or away, to destroy, consume, kill, slay, etc. (mostly poet. or in the Aug. histt.):3.Tam bellum mihi passerem abstulistis,
Cat. 3, 15:abstulit clarum cita mors Achillem,
Hor. C. 2, 16, 29; so id. Epod. 5, 66; id. S. 1, 9, 31:Auferat hora duos eadem,
Ov. M. 8, 709; 15, 157:Labienum Varumque acies abstulit,
Vell. 2, 55 fin.:Quidquid hinc aut illinc communis Mors belli aufert,
Liv. 7, 8; Flor. 3, 17, 9 al.:Interea quodcumque fuit populabile flammae, Mulciber abstulerat,
had consumed, Ov. M. 9, 263; 14, 575.—Of places, to separate, sever, divide:B.mare septem stadiorum intervallo Europam auferens Asiae,
Plin. 4, 12, 24, § 75:Armenia Euphrate amne aufertur Cappadociae,
id. 6, 9, 9, § 25. —To lay aside some action, manner of speaking, etc.; to cease from, desist from, leave off: proinde istaec tua aufer terricula, Att. ap. Non. p. 227, 31:C.jurgium hinc auferas,
Plaut. Pers. 5, 2, 19:aufer nugas,
id. Truc. 4, 4, 8; id. Curc. 2, 1, 30:pollicitationes aufer,
Ter. Phorm. 5, 6, 17: Ge. Id nosmet ipsos facere oportet, Phaedria. Ph. Aufer mi "oportet:" quin tu, quod faciam, impera, id. ib. 1, 4, 45 Ruhnk. (cf. Juv. 6, 170):Aufer abhinc lacrimas,
Lucr. 3, 955:insolentiam,
Phaedr. 3, 6, 8; so absol.: Insanis? Aufer! away! (where nugas may be supplied, as in Plaut. Truc. 4, 4, 8), Ter. Ad. 5, 8, 14.—With inf. as object:aufer Me vultu terrere,
Hor. S. 2, 7, 43.—Meton., effect for cause, to corry off ( as the fruit or result of one ' s labor, exertions, errors, etc.), to obtain, get, receive, acquire:Ecquas viginti minas Paritas ut auferas a me?
Plaut. Ps. 1, 5, 71; 1, 5, 90; id. Curc. 5, 2, 21; id. Ep. 1, 2, 56; 2, 2, 9; id. Most. 4, 1, 32; Ter. Phorm. 5, 8, 62:id inultum numquam auferet,
id. And. 3, 5, 4; id. Ad. 3, 4, 8 (cf. id. And. 1, 2, 4): paucos dies ab aliquo, to obtain a few days ' respite, Cic. Quinct. 5, 20:quis umquam ad arbitrum quantum petiit, tantum abstulit?
id. Rosc. Com. 4, 12; so,responsum ab aliquo,
id. de Or. 1, 56, 239:decretum,
id. Att. 16, 16, A:diploma,
id. Fam. 6, 12, 3:praemium,
Suet. Gram. 17. —Also with ut: ut in foro statuerent (statuas), abstulisti, you have carried the point that they etc., Cic. Verr. 2, 2, 59 (so, adsequi, ut, Tac. G. 35).— Trop., to carry away the knowledge of a thing, to learn, understand: quis est in populo Romano, qui hoc non ex priore actione abstulerit? has not learned, does not know, Cic Verr. 2, 1, 8. -
9 avoco
I.In gen.:II.partem exercitūs ad bellum,
Liv. 4, 61, 3:pubem in arcem praesidio armisque obtinendam,
id. 1, 6, 1: Consul ab omnibus magistratibus et comitiatum et contionem avocare potest. Messala ap. Gell. 13, 16, 1.—With dat. (for ab aliquo): nec avocare alius alii posset, si contionem habere volunt, Messala ap. Gell. 13, 16, 1.— Trop.:a rebus occultis avocare philosophiam,
Cic. Ac. 1, 4, 15:ut (orator) a propriis personis et temporibus avocet controversiam,
id. Or. 14, 45:quibusdam ad Antiochum multitudinis animos avocantibus,
Liv. 37, 9, 1.—Esp.A.To call one off from an action, purpose, wish, etc., i. e. to withdraw, divert, turn, remove, separate (the usual signif. of the word):B. 1.aliquem ab aliquā re voluptas avocat,
Cic. Arch. 6, 12:si te laus adlicere ad recte faciendum non potest, ne metus quidem a foedissimis factis potest avocare?
id. Phil. 2, 45:aliquem ab alicujus conjunctione,
id. ib. 2, 10:quos jam aetas a proeliis avocabat,
id. Rosc. Am. 32, 90:senectus avocat a rebus gerendis,
id. Sen. 5, 15; so id. Balb. 26, 59:qui omnino avocent a philosophiā,
id. Fin. 1, 1, 2; id. Leg. 2, 4, 9 hos a bello avocas, Nep. Epam. 5, 3:avocat a curā vocis ille adfectus,
Quint. 11, 3, 25; Suet. Aug. 40.—To withdraw by interrupting, to interrupt, hinder:2.multum distringebar frigidis negotiis, quae simul et avocant animum et comminuunt,
Plin. Ep. 9, 2, 1.—To divert by cheering, to divert, cheer, amuse:C.ab iis quae avocant abductus, et liber et mihi relictus,
Plin. Ep. 9, 36, 2; hence, se, to divert, entertain one ' s self, Arn. 7, p. 215; and pass. with mid. sense: illic avocare et illic lude, * Vulg. Eccli. 32, 15.—1.. In the Lat. of the jurists = revocare, to reclaim, recall:2.partem ejus, quod in fraudem datum esset,
Dig. 22, 3, 6; so,possessionem,
ib. 19, 1, 3; also with dat. (for ab aliquo):non potest avocari ei res,
ib. 35, 2, 1.—Trop.:factum,
to revoke, disavow, Dig. 39, 5, 6:arma,
to make a feint in fighting, Quint. 9, 1, 20. -
10 deduco
dē-dūco, xi, ctum ( imper.:I.deduc,
Cic. Rep. 1, 21, 34;old form, deduce,
Ter. Eun. 3, 3, 32), 3, v. a., to lead or bring away, to lead, fetch, bring or draw down (for syn. cf.: duco, comitor, prosequor, persequor, stipo, sequor, consequor—freq. and class.).Lit.A.In gen.a.Not designating a limit:b.atomos de via,
to turn from a straight course, Cic. Fat. 9, 18:eum concionari conantem de rostris,
Caes. B. C. 3, 21, 3:pedes de lecto,
Plaut. Curc. 2, 3, 82:suos clam ex agris,
Caes. B. G. 4, 30 fin.; so,aliquem ex ultimis gentibus,
Cic. Phil. 13, 13:lunam e curru,
Tib. 1, 8, 21; cf.the foll.: summā vestem deduxit ab orā,
Ov. M. 3, 480:cantando rigidas deducere montibus ornos,
Verg. E. 6, 71: lunam caelo id. ib. 8, 69; cf.:lunam cursu,
Ov. H. 6, 85:hunc caelo,
id. F. 3, 317:dominam Ditis thalamo,
Verg. A. 6, 397:tota carbasa malo,
i. e. to spread, unfurl, by letting down, Ov. M. 11, 477; cf.the foll.: febres corpore,
Hor. Ep. 1, 2, 48:inde boves,
Ov. M. 6, 322:transfuga duci se ad consules jubet deductusque traditurum urbem promittit,
Liv. 9, 24:Ubiis imperat, ut pecora deducant suaque omnia ex agris in oppida conferant,
Caes. B. G. 6, 10, 2; cf. Liv. 21, 37: rivos, i. e. to clear out, cleanse ( = detergere, Macr. Sat. 3, 3; Col. 2, 22, 3), Verg. G. 1, 269 Heyne ad loc.; cf.:aqua Albana deducta ad utilitatem agri suburbani,
conducted off, Cic. Div. 2, 32, 69, and v. the foll.:lunam,
Prop. 1, 1, 19; cf.Jovem,
the sun, Hor. Epod. 13, 2:crines pectine,
to comb, Ov. M. 4, 311; cf.:caesariem barbae dextrā,
id. ib. 15, 656:vela,
id. ib. 3, 663:sive aliquis molli deducit candida gestu Brachia,
moves, Prop. 2, 22 (3, 15), 5 (al. diducit); imitated by Stat. Silv. 3, 5, 66 (al. diducit) et saep.—Stating the limit:B.cito hunc deduc ad militem,
Ter. Eun. 3, 3, 32:aliquem ad aliquem,
id. ib. 4, 4, 10; Cic. Lael. 1; Caes. B. G. 7, 28 fin.; id. B. C. 1, 18, 3; Sall. J. 113 fin. et saep.:juvenem ad altos currus,
Ov. M. 2, 106:suas vestes humero ad pectora,
Ov. M. 6, 405; cf.:manum ad imum ventrem,
Quint. 11, 3, 112 et saep.:impedimenta in proximum collem,
Caes. B. G. 7, 68, 2:aquam in vias,
Cato R. R. 155; Ov. M. 1, 582:aliquem in conspectum (Caesaris),
Caes. B. C. 1, 22, 2:aliquem in arcem,
Liv. 1, 18; id. 1, 58:aliquem in carcerem,
Sall. C. 55:in arenam,
Suet. Calig. 35: levis deducet pondere fratres, will bring down (the scale), Grat. Cyn. 292. —In partic.I.Milit. t. t., to draw off, lead off, withdraw troops from a place; to lead, conduct, bring to a place: praesidia de locis, Sisenna ap. Non. 289, 15; so with de, Plaut. Am. 1, 1, 60; Caes. B. G. 5, 51, 2; Cic. Att. 7, 14 al.:2.exercitum ex his regionibus,
Caes. B. G. 1, 44, 19; so with ex, id. ib. 7, 87, 4 fin.; 7, 81 fin.; id. B. C. 1, 12, 3 al.:legionem ab opere,
id. ib. 3, 69; so with ab, id. ib. 2, 26, 3; Liv. 34, 35 al.:deducta Orico legione,
Caes. B. C. 3, 34:exercitum finibus Attali,
Liv. 32, 27: deducto exercitu, Caes. B. G. 6, 43, 3; 7, 20, 11; id. B. C. 3, 39 al.; cf. Oud. ad Caes. B. G. 2, 33, 2:milites ad Ciceronem,
Caes. B. G. 5, 27, 9:tres in arcem cohortes praesidio,
id. B. C. 3, 19, 5:a Flacco inter ceteros, quos virtutis causa secum ex provincia ad triumphum deducebat, deductus sum,
Liv. 42, 34:copias ex locis superioribus in campum deducit,
Caes. B. C. 2, 40 fin.:legionibus in hiberna deductis,
id. B. G. 2, 35, 3; so,in hiberna,
Liv. 26, 20; 43, 9:in interiorem Galliam,
Caes. B. G. 2, 2; cf.in Menapios,
id. ib. 4, 22, 5:in proxima municipia,
id. B. C. 1, 32:in hiberna in Sequanos,
id. B. G. 1, 54, 2:in aciem,
Liv. 3, 62:praesidia eo,
Caes. B. C. 2, 18, 5:neque more militari vigiliae deducebantur,
Sall. Jug. 44, 5; id. C. 59, 1. —Pub. law t. t., to lead forth, conduct a colony to a place:3.coloni, qui lege Julia Capuam deducti erant,
Caes. B. C. 1, 14, 4; cf. Suet. Caes. 81:colonos in aliquem locum,
id. ib. 28:coloniam in aliquem locum,
Cic. Rep. 2, 3; 2, 4; Liv. 10, 1; 10, 13; 34, 45 (repeatedly); Suet. Tib. 4 al.:Aquileia colonia Latina eo anno in agro Gallorum est deducta,
Liv. 40, 34; cf.:in colonia Capua deducti,
Suet. Caes. 81:ut emantur agri a privatis, quo plebs publice deducatur,
Cic. Agr. 2, 25; cf. id. ib. 2, 26;2, 34, 92: triumvir coloniis deducendis,
Sall. J. 42; cf. Liv. 9, 46; 9, 28; Suet. Aug. 46 al.— Absol.:deductis olim et nobiscum per conubium sociatis, haec patria est,
Tac. H. 4, 65. —Nautical t. t.a.To draw out a ship from the docks:b.ex navalibus eorum unam (navem) deducit,
Caes. B. C. 2, 3, 2:deducunt socii naves,
Verg. A. 3, 71.—Hence far more freq. meton., like the Gr. kathelkein, to draw down a ship from the stocks into the sea; to launch, Liv. 21, 17; 41, 9; Caes. B. G. 7, 60:neque multum abesse (naves) ab eo, quin paucis diebus deduci possent,
id. ib. 5, 2, 2:naves,
id. ib. 5, 23, 2:classem,
Liv. 36, 41 al.:naves litore,
Verg. A. 4, 398:carinas,
Ov. M. 6, 144; 8, 104 et saep.—Rarely for subducere and the Gr. katagein, to draw a ship into port:4.onerarias naves in portum deducunt,
Caes. B. C. 1, 36, 2:in portum,
Petr. 101, 8.—Weavers' t. t., to draw out, spin out the thread, yarn:5.dextera tum leviter deducens fila, Catull. 64, 313: filum,
Ov. M. 4, 36; id. Am. 1, 14, 7; id. H. 9, 77.—Hence, meton., to prepare a web, to weave:vetus in tela deducitur argumentum,
is interwoven, represented in weaving, Ov. M. 6, 69.—t. t. of common life, to lead out, conduct, escort, accompany a person out of the house, as a mark of respect or for protection:b.haec ipsa sunt honorabilia... assurgi, deduci, reduci,
Cic. de Sen. 18, 63:cum magna multitudo optimorum virorum et civium me de domo deduceret,
id. Fam. 10, 12, 2; Suet. Aug. 29:ne deducendi sui causa populum de foro abduceret,
Liv. 23, 23 fin.; cf. Tac. A. 3, 14:a quibus (sc. equitibus Rom.) si domus nostra celebratur, si interdum ad forum deducimur, etc.,
Cic. Mur. 34.—Esp., to conduct a young man to a public teacher:c.dicam hunc a patre continuo ad me esse deductum,
Cic. Cael. 4, 9; id. Lael. 1, 1; Tac. Dial. 34; Quint. 12, 11, 6; cf. ephebum in gymnasium, Petron. 85, 3.—Aliquam alicui, ad aliquem, to lead, conduct a bride (from her father's house) to her husband (cf. denubo):(β).bona uxor si ea deducta est usquam cuiquam gentium,
Plaut. Mil. 3, 1, 90; cf.Catull. 68, 143: virginem juveni marito,
Tib. 3, 4, 31:uni nuptam, ad quem virgo deducta sit,
Liv. 10, 23:nullo exemplo deductae in domum patrui fratris filiae,
Tac. A. 12, 5; so,in domum,
id. ib. 14, 63; so of the bridegroom himself, to take home the bride:domum in cubiculum,
Ter. Ad. 4, 5, 60:uxorem domum,
id. Hec. 1, 2, 60:quo primum virgo quaeque deducta est,
Caes. B. G. 5, 14 fin.—Absol.:eas velut auspicibus nobilissimis populis deductas esse,
Liv. 42, 12, 4; cf. Prop. 4 (5), 3, 13.—In a dishonorable sense, to bring one a concubine, Plaut. Casin. 2, 8, 36; Cic. Verr. 2, 3, 34; Suet. Calig. 25; id. Caes. 50; id. Ner. 28; cf. also the foll., no. 7.—d.To lead about in a public procession, Suet. Tib. 17 fin.:e.invidens privata deduci superbo non humilis mulier triumpho,
Hor. Od. 1, 37, 31:tensas,
Suet. Aug. 43; id. Vesp. 5.—Hence, to drive out, expel = expellere: Arsinoen ex regno, Auct. B. [p. 527] Alex. 33:6.ex possessione,
Liv. 34, 58, 6. —Jurid. t. t.a.Aliquem de fundo, to lead away a person from a disputed possession in the presence of witnesses (with or without force: the latter moribus, the former vi solida), in order to procure him the right of action (this was a symbolic procedure preparatory to an action): appellat Fabius, ut aut ipse Tullium deduceret aut ab eo deduceretur. Dicit deducturum se Tullius, etc., Cic. pro Tull. Fragm. § 20; id. Agr. 2, 26, 68;b.placuit Caecinae constituere, quo die in rem praesentem veniretur, et de fundo Caecina moribus deduceretur, etc.,
id. Caecin. 7, 20.—To bring before a tribunal as a witness:c.multi boni ad hoc judicium deducti non sunt,
Cic. Flac. 4, 9.—To bring to trial:7.lis ad forum deducta est,
Phaedr. 3, 13, 3. —With the accessory idea of diminution, to withdraw, deduct, subtract, diminish:II.cibum,
Ter. Eun. 2, 3, 23. And as a mercantile t. t.:addendo deducendoque videre, quae reliqui summa fiat,
Cic. Off. 1, 18, 59:ut centum nummi deducerentur,
id. Leg. 2, 21, 53; cf. Cato R. R. 144 sq.:de capite deducite, quod usuris pernumeratum est,
Liv. 6, 15; cf. Suet. Caes. 42 et saep.—Hence in a double sense: Tertia deducta est (in allusion to the meaning, no. 5, c. b), Suet. Caes. 50; cf. the same account in Macr. S. 2, 2.Trop.A.In gen., to bring down, bring or lead away, withdraw, bring, lead: quare, si placet, deduc orationem tuam de coelo ad haec citeriora, Cic. Fragm. ap. Non. 85, 20, and 289, 9:B.licet enim contrahere universitatem generis humani, eamque gradatim ad pauciores, postremo deducere in singulos,
id. N. D. 2, 65 fin.:aliquem de animi lenitate,
id. Cat. 2, 13; cf.:aliquem de animi pravitate,
Q. Cic. Pet. Cons. 10 fin.:aliquem de sententia,
Cic. Brut. 25 fin.:aliquem de fide,
id. Verr. 1, 9, 25 et saep.:perterritos a timore,
id. N. D. 2, 59, 148:aliquem a tristitia, ab acerbitate,
id. de Or. 2, 83 fin.:aliquem ab humanitate, a pietate, a religione,
id. Verr. 2, 4, 6 (for which, shortly before, abducere):aliquem a vera accusatione,
id. ib. 2, 1, 6 fin.; id. Fam. 1, 1, 2 et saep.:voluntates impellere quo velit, unde autem velit deducere,
Cic. de Or. 1, 8, 30:mos unde deductus,
derived, Hor. Od. 4, 4, 19; cf.:nomen ab Anco,
Ov. F. 6, 803:quae tandem ea est disciplina, ad quam me deducas,
Cic. Acad. 2, 36:aliquem ad fletum misericordiamque,
id. de Or. 2, 45, 189:aliquem ad eam sententiam,
Caes. B. G. 2, 10, 5; 6, 10, 2:rem ad arma,
id. B. C. 1, 4 fin.; cf.:rem ad otium,
id. ib. 1, 5 fin.:plura argumenta ad unum effectum,
Quint. 9, 2, 103 et saep.:quam in fortunam quamque in amplitudinem deduxisset (Aeduos),
Caes. B. G. 7, 54, 3; so,aliquem in eum casum,
id. ib. 2, 31, 6:aliquem in periculum,
id. ib. 7, 50, 4: Quint. 4, 2, 12; cf.:rem in summum periculum,
Caes. B. G. 5, 31; id. B. C. 1, 19, 3:rem in controversiam,
id. B. G. 7, 63, 5:aliquem in causam,
Liv. 36, 5:in societatem belli,
id. 36, 7 et saep.:huc jam deduxerat rem, ut, etc.,
Caes. B. C. 1, 62; so,rem huc, ut, etc.,
id. ib. 1, 86, 3:deduxisti totam hanc rem in duo genera solum causarum, caetera innumerabilia exercitationi reliquisti,
have brought, reduced, Cic. de Or. 2, 17, 71; id. Cat. 2, 2, 4; cf.:rem in eum locum, ut, etc.,
id. Fam. 16, 12:quem in locum,
id. ib. 4, 2, 3:ergo huc universa causa deducitur, utrum, etc.,
id. Rosc. Com. 12, 34:rerum divisio in duos articulos deducitur,
Gai. Inst. 2, 2:audi, quo rem deducam,
what I aim at, what I have in view, to what conclusion I will bring the matter, Hor. S. 1, 1, 15:Aeolium carmen ad Italos modos,
transfer, transplant, id. Od. 3, 30, 14; cf.:in patriam deducere musas,
Verg. G. 3, 10. —In partic.1.To mislead, seduce, entice, induce, bring one to an opinion (rare):2.adolescentibus et oratione magistratus et praemio deductis,
Caes. B. G. 7, 37, 6; id. B. C. 1, 7, 1:sibi esse facile, Seuthen regem Thracum deducere, ut, etc.,
Nep. Alcib. 8:aliquem vero,
from the truth, Lucr. 1, 370.—To spin out a literary composition, like a thread, i. e. to elaborate, prepare, compose ( poet., and in post-Aug. prose):3.tenui deducta poëmata filo,
Hor. Ep. 2, 1, 225:mille die versus,
id. Sat. 2, 1, 4; Ov. Pont. 1, 5, 13:carmina,
id. Tr. 1, 1, 39; cf. id. ib. 5, 1, 71: nihil expositum, Juv. 7, 54:commentarios,
Quint. 3, 6, 59:oratio deducta atque circumlata,
finely spun out, id. 4, 1, 60 al.:primaque ab origine mundi ad mea perpetuum deducite tempora carmen,
Ov. M. 1, 3; cf. id. Tr. 2, 560; Hor. A. P. 129:opus,
Manil. 1, 3. —(Another figure borrowed from spinning.) To make finer, thinner, weaker; to attenuate: vocem deducas oportet, ut mulieris videantur verba, Pompon. ap. Macr. Sat. 6, 4: "Odusseus" ad "Ulixem" deductus est, Quint. 1, 4, 16; cf. P. a. B.—4.To derive (of the origin of words):5.nomen Christianorum a Christo deducitur,
Tert. adv. Marc. 4, 14;id. de Virg. vel. 5: diximus nomen religionis a vinculo pietatis esse deductum,
Lact. 4, 28, 12; cf.:sed et Pharnacion (cognominatur) a Pharnace rege deductum,
Plin. 25, 4, 14, § 33.—To remove, cure, of physical evils:6.brassica de capite omnia deducet et sanum faciet,
Cato R. R. 157, 6:corpore febres, animo curas,
Hor. Ep. 1, 2, 48; Cic. Fin. 5, 17, 47.—To bring down (late Lat.):7.deducis ad inferos,
i. e. to death, Vulg. Tobiae, 13, 2; id. Gen. 42, 38; id. 1 Reg. 2, 6.—Law t. t., to withhold:cum in mancipanda proprietate (usus fructus) deducatur,
Gai. Inst. 2, 33.—Hence, -
11 recedo
A.Lit. (class.; cf.:2.decedo, abscedo): pone nos recede,
Plaut. Poen. 3, 2, 34:ego abs te procul recedam,
id. Mil. 2, 4, 4:hinc,
id. Bacch. 4, 1, 7:illuc,
id. Rud. 3, 5, 7:recedere loco,
id. Am. 1, 1, 84; cf.:centuriones ex eo quo stabant loco recesserunt,
Caes. B. G. 5, 43:non modo illum e Galliā non discessisse, sed ne a Mutinā quidem recessisse,
Cic. Phil. 8, 7, 21:procul a telo veniente,
Ov. M. 12, 359:de medio,
Cic. Rosc. Am. 38, 112:ab hoste,
Ov. P. 3, 1, 151:longius,
Verg. G. 4, 191:tristis recedo,
Hor. Ep. 1, 16, 35; id. C. 2, 19, 31:ab Illiturgi,
Liv. 24, 41:in castra Corneliana,
Caes. B. C. 2, 30 fin. —In partic., to retire to one's bedchamber, go to rest, Petr. 85, 5; Ov. Ib. 239.—B.Transf.1.Of inanimate and abstract things:2.ut illae undae ad alios accedant, ab aliis autem recedant,
Cic. Planc. 6, 15:verba movere loco, quamvis invita recedant,
yield, Hor. Ep. 2, 2, 113:multa ferunt anni venientes commoda secum, Multa recedentes adimunt,
the departing years, id. A. P. 176:abeant ac recedant voces illae,
Plin. Pan. 2, 2.—Of places, things, etc., to stand back, recede (i. e. to be distant or retired;II. A.freq., esp. after the Aug. per.): secreta parentis Anchisae domus arboribusque obtecta recessit,
Verg. A. 2, 300; cf. Cat. 64, 43; and:etsi lata recessit Urbe domus,
Stat. Th. 5, 242; Plin. Ep. 2, 17, 21:Palaestina vocabatur, quā contingit Arabas... et quā recedit intus, Damascena,
Plin. 5, 12, 13, § 66:Magna Graecia in tres sinus recedens Ausonii maris,
id. 3, 10, 15, § 95; 4, 10, 17, § 33; Sen. Cons. ad Marc. 18.—Of nations:gens Cappadocum longissime Ponticarum omnium introrsus recedens,
Plin. 6, 8, 8, § 24.—In a painting, etc.:pictor vi artis suae efficit, ut quaedam eminere in opere, quaedam recessisse credamus,
Quint. 2, 17, 21; cf.:venter recessit,
Plin. Ep. 3, 6, 2.— Poet., of places, which appear to recede by our departure from them:provehimur portu, terraeque urbesque recedunt,
Verg. A. 3, 72:mea terra recedit,
Ov. M. 8, 139; 11, 466; Sil. 3, 157; Stat. Th. 1, 549 al.—Lit. (in good prose very rare), = discedere, haec effatu' pater, germana, repente recessit, vanished, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 48 Vahl.):2.nec vero a stabulis pluviā impendente recedunt Longius (apes),
Verg. G. 4, 191; Plin. Ep. 1, 13, 2.—Transf., of things, to separate from any thing (with which it was previously connected):B.in aliis ossibus ex toto saepe fragmentum a fragmento recedit,
Cels. 8, 7, 1:carnes ab ossibus,
Plin. 22, 8, 9, § 22; 19, 5, 23, § 67:caput e cervice,
Ov. P. 2, 8, 65;for which also: caput cervice,
id. H. 16, 153; cf. id. F. 6, 708; Luc. 8, 674. —Trop., to withdraw, depart, desist (class.; esp. freq. in Cic. and Quint.): si quid vos per laborem recte feceritis, labor ille a vobis cito recedet, Cato ap. Gell. 16, 1, 4:avius a verā longe ratione recedit,
Lucr. 2, 229:senes, ut in otia tuta recedant, aiunt, etc.,
Hor. S. 1, 1, 31:ab officio recedere,
Cic. Off. 3, 4, 19; Auct. Her. 3, 3, 5; Cic. Caecin. 20, 58:ab armis,
i. e. to lay them down, id. Rosc. Am. 6, 16:penitus a naturā,
id. Fin. 4, 16, 43:ab eodem exemplo,
Quint. 1, 6, 6; 2, 8, 13; 7, 3, 21:a sententiis ejus, ab omni voluntate, consiliisque,
Cic. Att. 12, 4, 2: a vitā, i. e. to kill one ' s self, id. Tusc. 4, 17, 40 (but Plin. 29, 1, 5, § 6, to die, in gen., a doubtful conjecture; Jahn, procedente [p. 1530] vitā):a veritatis viā longe,
Lact. 2, 8, 1:ab oppugnatione,
Hirt. B. G. 8, 40.—Very freq. of inanimate and abstract subjects:postquam recessit vita patrio corpore,
Plaut. Merc. prol. 73:(nomen hostis) a peregrino recessit et proprie in eo, qui arma contra ferret, remansit,
has lost the signification of foreigner, Cic. Off. 1, 12, 37; so,res a consuetudine,
id. Quint. 21, 67; Quint. 2, 13, 11:figurae sententiarum ab illo simplici modo indicandi recedunt,
id. 9, 2, 1:ab usu cotidiano,
id. 10, 1, 44 et saep.— Poet., with simple abl.:sic nunquam corde recedit Nata tuo,
departs, Stat. S. 3, 5, 55.— Absol., to vanish, pass away, disappear:et pariter Phoebes, pariter maris ira recessit,
Ov. M. 12, 36:spes,
Luc. 7, 688:quonam nostri tibi cura recessit?
Verg. A. 2, 595:fortuna recessit,
id. ib. 3, 53.— With in:in ventos vita recessit,
passed away into the winds, Verg. A. 4, 705.— Hence, * rĕcessus, a, um, P. a. (acc. to I. B.), drawn back, receding:scaena recessior,
standing farther back, Vitr. 5, 8. -
12 secedo
sē-cēdo, cessi, cessum, 3, v. n., to go apart, go away, separate, withdraw (class.; not in Cæs.; but cf. secessio).I.Lit.A.In gen., absol.:2.secedant improbi, secernant se a bonis,
Cic. Cat. 1, 13, 32; Ov. M. 6, 490:prosecutus eram viatico secedentem,
Plin. Ep. 3, 21, 2:abite et de viā secedite,
Plaut. Curc. 2, 3, 2:de coetu,
Ov. M. 2, 465:a vestro potui secedere lusu,
Prop. 1, 10, 9:utinam nostro secedere corpore possem!
Ov. M. 3, 467.—Poet., of inanim. subjects, to remove, withdraw; and in the perf., to be distant:B.(luna) quantum solis secedit ab orbe,
Lucr. 5, 705:ab imis terra,
Ov. F 6, 279:(villa) decem et septem milibus passuum ab urbe secessit,
Plin. Ep. 2, 17, 2; Claud. Epith. Pall. et Cell. 63.—In partic.1.To go aside, withdraw, [p. 1652] retire:b.secede huc nunc jam procul,
Plaut. Capt. 2, 1, 23; so,huc,
id. Am. 2, 2, 139; id. As. 3, 3, 49; id. Capt. 2, 2, 13:in abditam partem aedium,
Sall. C. 20, 1:in utraque latera (cohortes),
Front. Strat. 6, 6, 3:ad deliberandum,
Liv. 45, 36:ad consultandum,
Suet. Ner. 15:lex Spartana vetat secedere amantes,
Prop. 3, 14 (4, 13), 21:secedit humumque Effodit,
Ov. M. 11, 185. —In post-Aug. authors (esp. in Suet.), to retire from public into private life; absol.:c.integrā aetate ac valetudine statuit repente secedere seque e medio quam longissime amovere,
Suet. Tib. 10:illuc e comitatu suo,
id. Aug. 98; so Plin. Ep. 1, 9, 3:ab Urbe,
Suet. Gram. 3:in insulam, etc.,
Quint. 3, 1, 17; Suet. Vesp. 4; id. Gram. 5; cf.Rhodum,
id. Caes. 4.—To seek the exclusive society of any one, to retire from the world:2.ad optimos viros,
Sen. Ot. Sap. 1, 1. —Polit., to separate one's self by rebellion, to revolt, secede (syn.:II.deficio, descisco): ut anno XVI. post reges exactos propter nimiam dominationem potentium secederent,
Cic. Corn. 1, p. 450 Orell.:saepe ipsa plebes armata a patribus secessit,
Sall. C. 33, 3; Suet. Tib. 2:injussu consulum in Sacrum Montem secessisse,
to have marched out in rebellion, Liv. 2, 32; so,in Sacrum Montem,
id. 7, 40; Flor. 1, 23:in Janiculum (plebs),
Plin. 16, 10, 15, § 37.—Trop. (very rare; perh. only poet. and in post-Aug. prose):antequam ego incipio secedere et aliā parte considere,
to dissent from the opinion, Sen. Ep. 117, 4:a fesso corpore sensus,
Cat. 64, 189:qui solitarius separatusque a communi malo civitatis secesserit,
has withdrawn himself, Gell. 2, 12, 1:cum ad stilum secedet,
shall give himself up to writing, Quint. 1, 12, 12:in te ipse secede,
retire within yourself, Sen. Ep. 25, 7. -
13 refero
rĕ-fĕro, rettŭli (also written retuli), rĕlātum (rēlātum or rellatum, Lucr. 2, 1001), rĕferre, v. a. irr., to bear, carry, bring, draw, or give back (very freq. and class.; cf.: reduco, reporto, retraho).I.Lit.A.Ingen.: zonas, quas plenas argenti extuli, eas ex provinciā inanes rettuli, C. Gracchus ap. Gell. 15, 12 fin.:b.arma,
Plaut. Ep. 2, 2, 25:vasa domum,
id. Poen. 4, 2, 25; cf.:pallam domum,
id. Men. 5, 7, 59; 4, 2, 97; 98; cf.:anulum ad me,
id. Cas. 2, 1, 1;and simply pallam, spinther,
id. Men. 3, 3, 16; 5, 1, 5; 5, 2, 56:secum aurum,
id. Aul. 4, 5, 4:exta,
id. Poen. 2, 44:uvidum rete sine squamoso pecu,
id. Rud. 4, 3, 5:aestus aliquem in portum refert,
id. As. 1, 3, 6:Auster me ad tribulos tuos Rhegium rettulit,
Cic. Fam. 12, 25, 3: ut naves eodem, unde erant profectae, reterrentur, Caes. B. G. 4, 28:me referunt pedes in Tusculanum,
Cic. Att. 15, 16, B; cf.:aliquem lecticae impositum domum,
Suet. Caes. 82; and:in Palatium,
id. Vit. 16: intro referre pedem, to turn one ' s feet back, to return, Plaut. Merc. 5, 4, 50; cf.:incertus tuum cave ad me rettuleris pedem,
id. Ep. 3, 4, 3:caelo rettulit illa pedem,
Ov. H. 16, 88; 15, 186:fertque refertque pedes,
id. F. 6, 334 (for a different use of the phrase, v. infra B. 2.):in decimum vestigia rettulit annum (victoria),
Verg. A. 11, 290:in convivia gressum,
Sil. 11, 355:in thalamos cursum,
id. 8, 89:ad nomen caput ille refert,
turns his head, looks back, Ov. M. 3, 245:suumque Rettulit os in se,
drew back, concealed, id. ib. 2, 303:ad Tuneta rursum castra refert,
Liv. 30, 16:corpus in monumentum,
Petr. 113:relatis Lacedaemona (ossibus),
Just. 3, 3, 12:gemmam non ad os, sed ad genas,
Ov. Tr. 5, 4, 5: digitos ad os referre, to draw back (v. digitus), Quint. 11, 3, 103:digitos ad frontem saepe,
Ov. M. 15, 567:manum ad capulum,
Tac. A. 15, 58 fin.:rursus enses vaginae,
Sil. 7, 508:pecunias monumentaque, in templum,
Caes. B. C. 2, 21:caput ejus in castra,
id. B. G. 5, 58:vulneratos in locum tutum,
id. B. C. 2, 41:cornua (urorum) in publicum,
id. B. G. 6, 28:frumentum omne ad se referri jubet,
id. ib. 7, 71:signa militaria, scutum, litteras ad Caesarem,
id. ib. 7, 88; id. B. C. 3, 53; 3, 99; id. B. G. 1, 29; 5, 49:Caesaris capite relato,
id. B. C. 3, 19 fin. —Esp.: referre se, to go back, return:c.Romam se rettulit,
Cic. Fl. 21, 50:sese in castra,
Caes. B. C. 1, 72 fin.:se huc,
id. ib. 2, 8, 2:domum me Ad porri catinum,
Hor. S. 1, 6, 115:sese ab Argis (Juno),
Verg. A. 7, 286:se ab aestu,
Ov. M. 14, 52; cf.:se de Britannis ovans,
Tac. A. 13, 32:causam Cleanthes offert, cur se sol referat,
Cic. N. D. 3, 14, 37.—Pass. in mid. sense, to return, arrive:d.sin reiciemur, tamen eodem paulo tardius referamur necesse est,
Cic. Tusc. 1, 49, 119:classem relatam,
Verg. A. 1, 390:nunc Itali in tergum versis referuntur habenis,
Sil. 4, 317; 7, 623.—To withdraw, remove:B.fines benignitatis introrsus referre,
to narrow, Sen. Ben. 1, 14, 5:Seleucia ab mari relata,
remote, Plin. 5, 27, 22, § 93. —In partic.1.To give back something due; to give up, return, restore, pay back, repay (= reddere):2.scyphos, quos utendos dedi Philodamo, rettuleritne?
Plaut. As. 2, 4, 34; cf. id. Aul. 4, 10, 29; 37; 38;and, pateram (surreptam),
Cic. Div. 1, 25, 54:argentum,
Plaut. Ps. 2, 2, 29; so (with reddere) id. Curc. 5, 3, 45:mercedem (with reddere),
id. As. 2, 4, 35; cf.:octonis idibus aera,
to pay the money for tuition. Hor. S. 1, 6, 75 (v. idus):si non Rettuleris pannum,
id. Ep. 1, 17, 32; 1, 6, 60:verum, si plus dederis, referam,
Plaut. Ep. 2, 2, 112.—Referre pedem or gradum, as a milit. t. t., to draw back, retire, withdraw, retreat (different from the gen. signif., to return, and the above passages):b.vulneribus defessi pedem referre coeperunt,
Caes. B. G. 1, 25; cf.:ut paulatim cedant ac pedem referant,
id. B. C. 2, 40; Liv. 7, 33; so,referre pedem,
Caes. B. C. 1, 44 (with loco excedere); Cic. Phil. 12, 3 (opp. insistere); Liv. 3, 60 (opp. restituitur pugna);21, 8 al.— For the sake of euphony: referre gradum: cum pedes referret gradum,
Liv. 1, 14. —And, in a like sense, once mid.: a primā acie ad triarios sensim referebatur,
Liv. 8, 8, 11.—Transf., out of the milit. sphere:II. A.feroque viso retulit retro pedem (viator),
Phaedr. 2, 1, 8; cf.:viso rettulit angue pedem,
Ov. F. 2, 342; 6, 334:rettulit ille gradus horrueruntque comae,
id. ib. 2, 502:(in judiciis) instare proficientibus et ab iis, quae non adjuvant, quam mollissime pedem oportet referre,
Quint. 6, 4, 19.In gen.: (Saxum) ejulatu... Resonando mutum flebiles voces refert, Att. ap. Cic. Fin. 2, 29, 94 (Trag. Rel. p. 176 Rib.); cf. Cic. Q. Fr. 1, 1, 14, § 42:B.sonum,
id. N. D. 2, 57, 144; id. Or. 12, 38; Hor. Ep. 2, 1, 201 al.:voces,
Ov. M. 12, 47; cf.:Coëamus rettulit Echo,
id. ib. 3, 387: cum ex CXXV. judicibus reus L. referret, restored to the list, i. e. retained, accepted (opp. quinque et LXX. reiceret), Cic. Planc. 17:o mihi praeteritos referat si Juppiter annos!
Verg. A. 8, 560; cf.: tibi tempora, Hor. C. 4, 13, 13:festas luces (sae culum),
id. ib. 4, 6, 42:dies siccos (sol),
id. ib. 3, 29, 20 et saep.:hoc quidem jam periit: Ni quid tibi hinc in spem referas,
Plaut. Ep. 3, 2, 3:ad amicam meras querimonias referre,
id. Truc. 1, 2, 65:hic in suam domum ignominiam et calamitatem rettulit,
Cic. Off. 1, 39, 138; cf.:pro re certā spem falsam domum rettulerunt,
id. Rosc. Am. 38, 110:rem publicam sistere negat posse, nisi ad equestrem ordinem judicia referantur,
id. Verr. 2, 3, 96, § 223:servati civis decus referre,
Tac. A. 3, 21:e cursu populari referre aspectum in curiam,
to turn back, turn towards, Cic. Prov. Cons. 16, 38; cf.:oculos animumque ad aliquem,
id. Quint. 14, 47:animum ad studia,
id. de Or. 1, 1, 1:animum ad veritatem,
id. Rosc. Am. 16, 48:animum ad firmitudinem,
Tac. A. 3, 6 et saep.:multa dies variique labor mutabilis aevi Rettulit in melius,
brought to a better state, Verg. A. 11, 426:uterque se a scientiae delectatione ad efficiendi utilitatem refert,
Cic. Rep. 5, 3, 5; so,se ad philosophiam referre,
to go back, return, id. Off. 2, 1, 4:ut eo, unde digressa est, referat se oratio,
id. ib. 2, 22, 77.—In partic.1.(Acc. to I. B. 1.) To pay back, give back, repay (syn. reddo):2.denique Par pari referto,
Ter. Eun. 3, 1, 55; cf.:quod ab ipso adlatum est, id sibi esse relatum putet,
id. Phorm. prol. 21:ut puto, non poteris ipsa referre vicem,
pay him back in his own coin, Ov. A. A. 1, 370; Sen. Herc. Fur. 1337. — Esp. in the phrase referre gratiam (rarely gratias), to return thanks, show one ' s gratitude (by deeds), to recompense, requite (cf.:gratiam habeo): spero ego mihi quoque Tempus tale eventurum, ut tibi gratium referam parem,
Plaut. Merc. 5, 4, 39:parem gratiam,
Ter. Eun. 4, 4, 51:et habetur et refertur, Thais, a me ita, uti merita es, gratia,
id. ib. 4, 6, 12; cf.:meritam gratiam debitamque,
Cic. de Or. 3, 4, 14:justam ac debitam gratiam,
id. Balb. 26, 59:pro eo mihi ac mereor relaturos esse gratiam,
id. Cat. 4, 2, 3; 1, 11, 28; id. Off. 2, 20, 69:fecisti ut tibi numquam referre gratiam possim,
Plaut. Capt. 5, 1, 12; id. Most. 1, 3, 57; id. Pers. 5, 2, 71; id. Ps. 1, 3, 86; id. Rud. 5, 3, 36 al.; Cic. Lael. 15, 53; Caes. B. G. 1, 35:alicui pro ejus meritis gratiam referre,
id. ib. 5, 27 fin.; id. B. C. 2, 39; 3, 1, fin.:gratiam emeritis,
Ov. P. 1, 7, 61:gratiam factis,
id. Tr. 5, 4, 47.— Plur.:pro tantis eorum in rem publicam meritis honores ei habeantur gratiaeque referantur,
Cic. Phil. 3, 15, 39; 10, 11, 1:dis advenientem gratias pro meritis agere,
Plaut. Am. 1, 1, 27; v. gratia.—To bring back any thing; to repeat, renew, restore, = repetere, retractare, renovare, etc.:b.(Hecyram) Iterum referre,
to produce it again, Ter. Hec. prol. 7; id. ib. prol. alt. 21 and 30; cf. Hor. A. P. 179.— So, to bring up for reconsideration:rem judicatam,
Cic. Dom. 29, 78:ludunt... Dictaeos referunt Curetas,
Lucr. 2, 633:Actia pugna per pueros refertur,
Hor. Ep. 1, 18, 62: institutum referri ac renovari, Civ. Div. in Caecil. 21, 68; cf.:consuetudo longo intervallo repetita ac relata,
id. ib. 21, 67:te illud idem, quod tum explosum et ejectum est, nunc rettulisse demiror,
Cic. Clu. 31, 86:cum ad idem, unde semel profecta sunt, cuncta astra redierint eandemque totius caeli descriptionem longis intervallis retulerint,
id. Rep. 6, 22, 24:mysteria ad quae biduo serius veneram,
id. de Or. 3, 20, 75:quasdam caerimonias ex magno intervallo,
Liv. 3, 55:antiquum morem,
Suet. Caes. 20:consuetudinem antiquam,
id. Tib. 32 et saep.:cum aditus consul idem illud responsum rettulit,
repeated, Liv. 37, 6 fin.:veterem Valeriae gentis in liberandā patriā laudem,
to restore, Cic. Fl. 1, 1:hunc morem, hos casus atque haec certamina primus Ascanius Rettulit,
Verg. A. 5, 598:O mihi praeteritos referat si Juppiter annos,
id. ib. 8, 560.—To represent, set forth anew, reproduce, etc.:3.referre Naturam, mores, victum motusque parentum,
to reproduce, Lucr. 1, 597:majorum vultus vocesque comasque,
id. 4, 1221:mores, os vultusque ejus (sc. patris),
Plin. Ep. 5, 16, 9:parentis sui speciem,
Liv. 10, 7; cf.:(Tellus) partim figuras Rettulit antiquas, partim nova monstra creavit,
Ov. M. 1, 437:faciem demptā pelle novam,
Tib. 1, 8, 46:temporis illius vultum,
Ov. M. 13, 443: si quis mihi parvulus aulā Luderet Aeneas, qui te tamen ore [p. 1545] referret, might represent, resemble thee, Verg. A. 4, 329; cf.:nomine avum referens, animo manibusque parentem,
id. ib. 12, 348:Marsigni sermone vultuque Suevos referunt,
Tac. G. 43:neque amissos colores lana refert,
Hor. C. 3, 5, 28.—To convey a report, account, intelligence, by speech or by writing; to report, announce, relate, recite, repeat, recount; to mention, allege (class.;b.in late Lat. saepissime): certorum hominum sermones referebantur ad me,
Cic. Fam. 1, 9, 10 Orell. N. cr.:tales miserrima fletus Fertque refertque soror (sc. ad Aeneam),
Verg. A. 4, 438:pugnam referunt,
Ov. M. 12, 160:factum dictumve,
Liv. 6, 40:si quis hoc referat exemplum,
Quint. 5, 11, 8:in epistulis Cicero haec Bruti refert verba,
id. 6, 3, 20:quale refert Cicero de homine praelongo, caput eum, etc.,
id. 6, 3, 67 et saep.:quaecunque refers,
Hor. Ep. 1, 7, 60; 2, 1, 130:sermones deorum,
id. C. 3, 3, 71:multum referens de Maecenate,
Juv. 1, 66. —With obj.-clause, Suet. Caes. 30; Ov. M. 1, 700; 4, 796:Celso gaudere et bene rem gerere refer,
Hor. Ep. 1, 8, 2 al.; cf. poet. by Greek attraction:quia rettulit Ajax Esse Jovis pronepos,
Ov. M. 13, 141; and:referre aliquid in annales,
Liv. 4, 34 fin., and 43, 13, 2:ut Proetum mulier perfida credulum Falsis impulerit criminibus, refert,
Hor. C. 3, 7, 16.— Absol.:quantum, inquam, debetis? Respondent CVI. Refero ad Scaptium,
I report, announce it to Scaptius, Cic. Att. 5, 21, 12:in quo primum saepe aliter est dictum, aliter ad nos relatum,
reported, stated, id. Brut. 57, 288:(Hortensius) nullo referente, omnia adversariorum dicta meminisset,
id. ib. 88, 301:abi, quaere, et refer,
Hor. Ep. 1, 7, 53. —Poet. (mostly in Ovid), to repeat to one ' s self, call to mind:c.tacitāque recentia mente Visa refert,
Ov. M. 15, 27:si forte refers,
id. Am. 2, 8, 17:haec refer,
id. R. Am. 308:saepe refer tecum sceleratae facta puellae,
id. ib. 299:mente memor refero,
id. M. 15, 451:foeda Lycaoniae referens convivia mensae,
id. ib. 1, 165; cf.:illam meminitque refertque,
id. ib. 11, 563.—Pregn., to say in return, to rejoin, answer, reply (syn. respondeo):d.id me non ad meam defensionem attulisse, sed illorum defensioni rettulisse,
Cic. Caecin. 29, 85:ego tibi refero,
I reply to you, id. ib. 29, 85, §84: ut si esset dictum, etc., et referret aliquis Ergo, etc.,
id. Fat. 13, 30:quid a nobis autem refertur,
id. Quint. 13, 44: retices;nec mutua nostris Dicta refers,
Ov. M. 1, 656; 14, 696:Musa refert,
id. ib. 5, 337; id. F. 5, 278:Anna refert,
Verg. A. 4, 31:talia voce,
id. ib. 1, 94:pectore voces,
id. ib. 5, 409:tandem pauca refert,
id. ib. 4, 333 et saep. —Publicists' t. t.(α).To bring, convey, deliver any thing as an official report, to report, announce, notify, = renuntiare:(β).legati haec se ad suos relaturos dixerunt,
Caes. B. G. 4, 9; cf.:cujus orationem legati domum referunt,
id. B. C. 1, 35: responsa (legati), Cic. Fragm. ap. Non. 380, 31:legationem Romam,
Liv. 7, 32:mandata ad aliquem,
Caes. B. C. 3, 57:responsa,
id. B. G. 1, 35; cf.:mandata alicui,
id. ib. 1, 37:numerum capitum ad aliquem,
id. ib. 2, 33 fin.:rumores excipere et ad aliquem referre,
Cic. Deiot. 9, 25; cf. Caes. B. G. 1, 47:Ubii paucis diebus intermissis referunt, Suevos omnes, etc.,
id. ib. 6, 10; Liv. 3, 38, 12.—Ad senatum de aliquā re referre (less freq with acc., a rel.-clause, or absol.), to make a motion or proposition in the Senate; to consult, refer to, or lay before the Senate; to move, bring forward, propose: VTI L. PAVLVS C. MARCELLVS COSS... DE CONSVLARIBVS PROVINCIIS AD SENATVM REFERRENT, NEVE QVID PRIVS... AD SENATVM REFERRENT, NEVE QVID CONIVNCTVM DE EA RE REFERRETVR A CONSVLIBVS, S. C. ap. Cic. Fam. 8, 8, 5 sq.: de legibus abrogandis ad senatum referre. Cic. Cornel. 1, Fragm. 8 (p. 448 Orell.); cf.:(γ).de quo legando consules spero ad senatum relaturos,
id. Imp. Pomp. 19, 58:de ejus honore ad senatum referre,
id. Phil. 8, 11, 33:de eā re postulant uti referatur. Itaque consulente Cicerone frequens senatus decernit, etc.,
Sall. C. 48, 5, 6:rem ad senatum refert,
id. ib. 29, 1; cf.:tunc relata ex integro res ad senatum,
Liv. 21, 5:rem ad senatum,
id. 2, 22:consul convocato senatu refert, quid de his fieri placeat, qui, etc.,
Sall. C. 50, 3: ut ex litteris ad senatum referretur, impetrari (a consulibus) non potuit. Referunt consules de re publicā, Caes. B. C. 1, 1; cf.:refer, inquis, ad senatum. Non referam,
Cic. Cat. 1, 8, 20.—Of other bodies than the Senate (cf.: defero, fero): C. Cassium censorem de signo Concordiae dedicando ad pontificum collegium rettulisse,
Cic. Dom. 53, 136: eam rem ad consilium cum rettulisset Fabius. Liv. 24, 45, 2; 30, 4, 9:est quod referam ad consilium,
id. 30, 31, 9; 44, 2, 5; Curt. 4, 11, 10.— Per syllepsin: DE EA RE AD SENATVM POPVLVMQVE REFERRI, since referre ad populum was not used in this sense (for ferre ad populum); v. fero, and the foll. g:de hoc (sc. Eumene) Antigonus ad consilium rettulit,
Nep. Eum. 12, 1.— Transf., to make a reference, to refer (class.): de rebus et obscuris et incertis ad Apollinem censeo referendum;ad quem etiam Athenienses publice de majoribus rebus semper rettulerunt,
Cic. Div. 1, 54, 122; cf. Nep. Lys. 3; Cic. Quint. 16, 53.— Different from this is, *Referre ad populum (for denuo ferre), to propose or refer any thing anew to the people (cf. supra, II. B. 2.;e.v. Krebs, Antibarb. p. 1006): factum est illorum aequitate et sapientiā consulum, ut id, quod senatus decreverat, id postea referendum ad populum non arbitrarentur,
Cic. Clu. 49, 137; cf. Att. ap. Non. p. 512, 29; Liv. 22, 20; Val. Max. 8, 10, 1.—A mercantile and publicists' t. t., to note down, enter any thing in writing; to inscribe, register, record, etc.:4.cum scirem, ita indicium in tabulas publicas relatum,
Cic. Sull. 15, 42:in tabulas quodcumque commodum est,
id. Fl. 9, 20:nomen in tabulas, in codicem,
id. Rosc. Com. 1, 4:quod reliquum in commentarium,
id. Att. 7, 3, 7:quid in libellum,
id. Phil. 1, 8, 19:tuas epistulas in volumina,
i. e. to admit, id. Fam. 16, 17 init.; cf.:orationem in Origines,
id. Brut. 23, 89 al.:in reos, in proscriptos referri,
to be set down among, id. Rosc. Am. 10, 27:absentem in reos,
id. Verr. 2, 5, 42, § 109; cf.:aliquem inter proscriptos,
Suet. Aug. 70:anulos quoque depositos a nobilitate, in annales relatum est,
Plin. 33, 1, 6, § 18:senatūs consulta falsa (sc. in aerarium),
enter, register, Cic. Fam. 12, 1, 1; id. Phil. 5, 4, 12. —Entirely absol.:ut nec triumviri accipiundo nec scribae referundo sufficerent,
Liv. 26, 36 fin. —Here, too, belongs referre rationes or aliquid (in rationibus, ad aerarium, ad aliquem, alicui), to give, present, or render an account:rationes totidem verbis referre ad aerarium,
Cic. Fam. 5, 20, 2;and rationes referre alone: in rationibus referendis... rationum referendarum jus, etc.,
id. ib. 5, 20, 1; id. Pis. 25, 61; id. Verr. 2, 1, 30, § 77; 2, 3, 71, § 167:referre rationes publicas ad Caesarem cum fide,
Caes. B. C. 2, 20 fin.:si hanc ex fenore pecuniam populo non rettuleris, reddas societati,
Cic. Verr. 2, 3, 71, § 167:(pecuniam) in aerarium,
Liv. 37, 57, 12; cf.: pecuniam operi publico, to charge to, i. e. to set down as applied to, Cic. Fl. 19, 44.— So, too, acceptum and in acceptum referre, to place to one ' s credit, in a lit. and trop. sense (v. accipio).— Hence, transf.: aliquem (aliquid) in numero (as above, in rationibus), in numerum, etc., to count or reckon a person or thing among:Democritus, qui imagines eorumque circuitus in deorum numero refert,
Cic. N. D. 1, 12, 29:(Caesar, Claudius) in deorum numerum relatus est,
Suet. Caes. 88; id. Claud. 45:Ponticus Heraclides terram et caelum refert in deos,
Cic. N. D. 1, 13, 34:nostri oratorii libri in Eundem librorum numerum referendi videntur,
id. Div. 2, 1, 4: hoc nomen in codicem relatum, id. Rosc. Com. B. and K. (al. in codice).—With inter (postAug. and freq.):ut inter deos referretur (August.),
Suet. Aug. 97:diem inter festos, nefastos,
Tac. A. 13, 41 fin.:hi tamen inter Germanos referuntur,
id. G. 46; Suet. Claud. 11; id. Tib. 53:dumque refert inter meritorum maxima, demptos Aesonis esse situs,
Ov. M. 7, 302:intellectum est, quod inter divos quoque referretur,
Lampr. Alex. Sev. 14:inter sidera referre,
Hyg. Fab. 192:inter praecipua crudelitatis indicia referendus,
Val. Max. 9, 2, ext. 5:inter insulas,
Plin. 5, 9, 9, § 48:dicebat quasdam esse quaestiones, quae deberent inter res judicatas referri,
Sen. Contr. 2, 11, 12:eodem Q. Caepionem referrem,
I should place in the same category, Cic. Brut. 62, 223.—Referre aliquid ad aliquid, to trace back, ascribe, refer a thing to any thing:5.qui pecudum ritu ad voluptatem omnia referunt,
Cic. Lael. 9, 32:omnia ad igneam vim,
id. N. D. 3, 14, 35:omnia ad incolumitatem et ad libertatem suam,
id. Rep. 1, 32, 49; 1, 26, 41:in historiā quaeque ad veritatem, in poëmate pleraque ad delectationem,
id. Leg. 1, 1, 5; id. Off. 1, 16, 52 et saep. al.:hunc ipsum finem definiebas id esse, quo omnia, quae recte fierent, referrentur, neque id ipsum usquam referretur,
id. Fin. 2, 2, 5; cf.nusquam,
id. ib. 1, 9, 29:ad commonendum oratorem, quo quidque referat,
id. de Or. 1, 32, 145:hinc omne principium, huc refer exitum,
Hor. C. 3, 6, 6.— With dat.:cujus adversa pravitati ipsius, prospera ad fortunam referebat,
Tac. A. 14, 38 fin. — In Tac. once with in:quidquid ubique magnificum est, in claritatem ejus (sc. Herculis) referre consensimus,
Tac. G. 34.—Rarely of persons;as: tuum est Caesar, quid nunc mihi animi sit, ad te ipsum referre,
Cic. Deiot. 2, 7.— Absol.: ita inserere oportet referentem ad fructum, meliore genere ut sit surculus, etc., one who looks to or cares for the fruit, Varr. R. R. 1, 40, 6.—Culpam in aliquem referre, to throw the blame upon, accuse, hold responsible for, etc. (post-Aug.):hic, quod in adversis rebis solet fieri, alius in alium culpam referebant,
Curt. 4, 3, 7; Aug. contr. Man. 2, 17, 25 Hier. Epp. 1, 9 fin.: cf.:augere ejus, in quem referet crimen, culpam,
Cic. Inv. 2, 28, 83:causa ad matrem referebatur,
Tac. A. 6, 49:causam abscessus ad Sejani artes,
id. ib. 4, 57. -
14 revoco
rĕ-vŏco, āvi, ātum, 1, v. a.I.To call back, recall (class. and freq., esp. in the trop. sense).A.Lit.1.In gen.:b.quotiens foras ire volo, me retines, revocas,
Plaut. Men. 1, 2, 5; cf. Suet. Claud. 15 fin.:de meo cursu rei publicae sum voce revocatus,
Cic. Fam. 10, 1, 1:aliquem ex itinere,
id. Div. 2, 8, 20; Suet. Aug. 98; id. Tib. 21:revocatus de exsilio Camillus,
Liv. 5, 46:revocatum ex provinciā,
Suet. Claud. 1:Caesar in Italiam revocabatur,
Caes. B. C. 2, 18 fin.:spes Campanae defectionis Samnites rursus ad Caudium revocavit,
Liv. 9, 27:quid me intro revocas?
Plaut. Rud. 5, 2, 12.— Absol.:heus abiit: quin revocas?
Plaut. Ps. 1, 3, 12; id. Ep. 2, 2, 17; id. Truc. 1, 2, 19: exclusit; revocat;redeam?
Ter. Eun. 1, 1, 4; Hor. S. 2, 3, 264; Ter. Ad. 3, 2, 22; Liv. 30, 20: abeo;et revocas nono post mense,
Hor. S. 1, 6, 61; Ov. M. 1, 503.—Transf., of things, to draw or fetch back, to withdraw, turn back, etc.:2.lumina revocata,
Ov. M. 7, 789:oculos meos,
id. H. 16, 232:cupidas manus,
id. A. A. 1, 452:pedem ab alto,
Verg. A. 9, 125; cf.gradum,
id. ib. 6, 128:deficientem capillum a vertice,
to stroke back, Suet. Caes. 45:habenas,
Sil. 16, 344:manus post terga,
to bind, Sen. Thyest. 685:proscissam terram in liram,
to bring back, restore, Col. 2, 10, 5; cf.:in vitibus revocantur ea, quae, etc.,
are pruned, Cic. de Or. 2, 21, 88; v. infra, B. 1. — Poet.:gelidos artus in vivum calorem,
Ov. M. 4, 248.—In partic.a.Milit. t. t.(α).To call back, recall; to call off, withdraw soldiers from a march or from any enterprise:(β).his rebus cognitis Caesar legiones equitatumque revocari atque itinere desistere jubet,
Caes. B. G. 5, 11:insequentes nostros, ne longius prosequerentur, Sulla revocavit,
id. B. C. 3, 51; Liv. 25, 14:quae receptui canunt, ut eos etiam revocent,
Cic. Rep. 1, 2, 3:tardius revocati proelio excesserant,
Sall. C. 9, 4; cf. Verg. A. 5, 167:equites,
Caes. B. C. 1, 80:reliquas copias,
id. B. G. 7, 35:naves omnes,
id. B. C. 3, 14:hos certo signo,
id. ib. 1, 27 fin.;1, 28: milites ab opere,
id. B. G. 2, 20:legiones ab opere,
id. B. C. 1, 82:aestus crescens revocaverat fatigatos,
Amm. 24, 4, 17.—To recall to duty soldiers from a furlough:(γ).milites,
Cic. Verr. 2, 5, 31, § 89:veteranos,
Tac. H. 2, 82:inter ceteros conveteranos suos revocatus,
Inscr. Orell. 3580.—In gen., to call back, recall:b.(Neptunus Tritona) jubet fluctus et flumina signo Jam revocare dato,
Ov. M. 1, 335.—A theatrical t. t., to call for the repetition of a speech, a vocal performance, etc., to call back a player; to encore:c.Livius (Andronicus), cum saepius revocatus vocem obtudisset, etc.,
Liv. 7, 2:Diphilus tragoedus revocatus aliquoties a populo,
Val. Max. 6, 2, 9:quoties ego hunc (sc. Archiam) vidi magnum numerum versuum dicere ex tempore! quoties revocatum eandem rem dicere commutatis verbis atque sententiis,
Cic. Arch. 8, 18:revocatus praeco, iterum pronunciavit eadem,
Liv. 33, 32.—Also with an inanim. object:cum Orestem fabulam doceret Euripides, primos tres versus revocasse dicitur Socrates,
to have encored, Cic. Tusc. 4, 29, 63. — Absol.:revocasse et repeti coëgisse,
Plin. Ep. 3, 5, 12.— Impers. pass.:nominatim sum appellatus in Bruto Tullius qui libertatem civibus stabiliverat. Milies revocatum est,
Cic. Sest. 58, 123.—To recall from death, bring back to life:B.quā servetis revocatum a morte Dareta,
Verg. A. 5, 476; cf.:Paeoniis revocatum herbis et amore Dianae,
id. ib. 7, 769:dysentericos a morte revocari,
Plin. 23, 6, 60, § 113.—Trop.1.In gen., to call back, recall, resume; to withdraw, retire; to regain, recover; to draw back, draw off or away; to withhold, restrain, etc.:2.facilius sicut in vitibus revocantur ea, quae sese nimium profuderunt,
are checked, pruned, Cic. de Or. 2, 21, 88: et vires et corpus amisi: sed si morbum depulero, facile illa revocabo, will regain, recover, id. Fam. 7, 26, 2:quae (studia) remissa temporibus, longo intervallo intermissa revocavi,
id. Tusc. 1, 1, 1; cf.:quod, utcunque praetermissum, revocari non posset,
Liv. 44, 40:praetermissa,
Plin. 18, 6, 8, § 44:quae (philosophia) nunc prope dimissa revocatur,
Cic. Ac. 2, 4, 11:veteres artes,
Hor. C. 4, 15, 12:priscos mores,
Liv. 39, 41:antiquam duramque militiam,
Tac. A. 1, 20 fin.:quaedam exoleta,
Suet. Claud. 22:omissa,
id. Vesp. 16; id. Dom. 4 et saep.:nonnumquam animum incitatum revoco ipse et reflecto,
Cic. Sull. 16, 46; cf. id. Att. 13, 1:vinolenti dubitant, haesitant, revocant se interdum,
recover themselves, bethink themselves, id. Ac. 2, 17, 52:ut quaedam contra naturam depravata restituerentur et corrigerentur ab naturā, cum se ipsa revocasset aut arte atque medicinā,
had recovered herself, id. Div. 2, 46, 96:revocare se non poterat familiaritate implicatus,
could not withdraw, id. Pis. 29, 70:primae revocabo exordia pugnae,
Verg. A. 7, 40; cf. Sen. Ben. 7, 25, 2 al.:revocari in memoriam somnii,
Just. 1, 5, 3; 7, 1, 8.— Poet., with inf.: nec tamen illa suae revocatur parcere famae, nor can she be induced, persuaded, etc., Prop. 1, 16, 11:memoriam ad referendam gratiam admonitione revocare,
to bring, induce, Sen. Ben. 5, 25, 6: scalam nobis in memoriam revocare, Aug. Civ. Dei, 16, 38, 2; id. Serm. 280, 1:in memoriam rursus revocatus,
Petr. 10:revocat tua forma parentem (with recordor),
Sil. 16, 193:magni est ingenii revocare mentem a sensibus,
Cic. Tusc. 1, 16, 38; cf.:eos ab illā consuetudine,
id. Rep. 2, 13, 25:quos (homines) spes praedandi studiumque bellandi ab agriculturā et cottidiano labore revocabat,
Caes. B. G. 3, 17:aliquam a cupiditate,
Cic. Clu. 5, 12:aliquem a turpissimo consilio,
id. Att. 3, 15, 4:aliquem a tanto scelere,
id. Cat. 3, 5, 10; cf. id. ib. 1, 9, 22:animum ab irā,
Ov. Tr. 2, 557:jam lapsos ab errore,
Quint. 2, 6, 2:perterritos animos a metu,
id. 2, 16, 8 et saep.:ab errore ad rectiorem viam,
Lact. 1, 1, 21: cum ex saevis et perditis rebus ad meliorem statum fortuna revocatur, Cic. ap. Amm. 15, 5, 23:disceptationem ab rege ad Romanos revocabant,
Liv. 41, 20:rebus institutis ad humanitatem atque mansuetudinem revocavit animos hominum studiis bellandi jam immanes ac feros,
Cic. Rep. 2, 14, 27:ad quam eos quasi formulam dicendi revocent,
id. Opt. Gen. 5, 15:ad quae me exempla revocas,
id. Verr. 2, 3, 90, § 210; Quint. 10, 7, 32:rem paene ad manus,
Cic. Clu. 49, 136:me ad pristina studia revocavi,
id. Brut. 3, 11:me ad meum munus pensumque revocabo,
id. de Or. 3, 30, 119:se ad industriam,
id. Brut. 94, 323:se rursus ad moestitiam,
id. Tusc. 3, 27, 64:se ad se,
id. Ac. 2, 16, 51:vilicum ad rationem,
compel to an account, Cato, R. R. 2, 2:libertinos ingratos revocavit in servitutem,
Suet. Claud. 25:fortunae possessionesque omnium in dubium incertumque revocabuntur,
Cic. Caecin. 27, 76:ad spem consulatūs in partem revocandam aspirare non auderet,
to bring over to his side, Liv. 4, 35:quod temporis hortorum aut villarum curae seponitur, in animum revocabo,
will transfer to my mind, Tac. A. 14, 54:abi, Quo blandae juvenum te revocant preces (= a me ad se vocant, Orell.),
Hor. C. 4, 1, 7.—In partic.a.Pregn.: ad aliquid, to apply, reduce, refer a thing to something as a standard (syn. referre) (Ciceron.):b.impuri cujusdam et ambitiosi et omnia ad suam potentiam revocantis esse sententiam,
Cic. Lael. 16, 59:misericordiā movetur, si is, qui audit, adduci potest, ut illa, quae de altero deplorentur, ad suas res revocet,
id. de Or. 2, 52, 211:omnia ad artem et ad praecepta,
id. ib. 2, 11, 44:omnia ad scientiam,
id. Fin. 2, 13, 43:illa de urbis situ ad rationem,
id. Rep. 2, 11, 22:rationem ad veritatem,
id. Off. 3, 21, 84:rem ad illam rationem conjecturamque,
id. Dom. 6, 15.—To recall, revoke, retract, cancel (not so till after the Aug. per.): si facta mihi revocare liceret. Ov. M. 9, 617:c.promissum suum,
Sen. Ben. 4, 39, 2:sententiam suam,
Dig. 48, 18, 1 fin.:libertatem (shortly after: in servitutem retrahi),
Tac. A. 13, 26:litteras,
Suet. Vesp. 8:legatum ad quingenta,
id. Galb. 5.—As law t. t.: domum, domum suam revocare, to appeal to a judge of one ' s own country or city: (legatis) revocandi domum suam jus datur, Dig. 5, 1, 2, §§ 3, 4, and 5.—II.To ask back again, to invite in return: mutuo vocare, Non. (rare): domum suam istum non fere quisquam vocabat. Nec mirum;III.qui neque in urbe viveret neque revocaturus esset,
Cic. Rosc. Am. 18, 52; Varr. ap. Non. 167, 14:cum vulpem revocasset,
Phaedr. 1, 25, 7; Lact. 6, 12, 3.—Hence, transf.:tribuni plebis quoniam adhuc praesens certamen contentionemque fugerunt: nunc in meam contionem prodeant, et, quo provocati ad me venire noluerunt, revocati saltem revertantur,
i. e. now that they are invited to come back, Cic. Agr. 3, 1, 1.—To call again, summon anew (rare):itaque hominem populus revocat, et retrahatur necesse est,
i. e. to answer a renewed accusation, Cic. Q. Fr. 2, 4 (6), 6:tribuni de integro agere coeperunt revocaturosque se easdem tribus renuntiarunt,
Liv. 45, 36 fin.; cf. id. 40, 46:refectum est convivium et rursus Quartilla ad bibendum revocavit,
challenged us again, Petr. 23:convivam in diem posterum,
Suet. Claud. 32. -
15 descisco
dē-scisco, īvi or ĭi, ītum, 3, v. n., orig. a publicist's t. t. to free one's self from a connection with any one, to withdraw, leave, revolt from, = sciscendo deficere; and with an indication of the terminus, to desert to, go over to any one (class. prose).I.Prop.:II.multae longinquiores civitates ab Afranio desciscunt,
Caes. B. C. 1, 60 fin.; so,ab aliquo,
id. ib. 2, 32, 2; Cic. Phil. 11, 9, 21; Liv. 6, 36; Nep. Alc. 5, 1; id. Dat. 5, 5; Just. 5, 1 fin. et saep.:ad aliquem (opp. a nobis deficere),
Liv. 31, 7; cf.:Praeneste ab Latinis ad Romanos descivit,
id. 2, 19;and simply: ad aliquem,
id. 26, 21; Front. Strat. 4, 3, 14 al.; cf. pass. impers.:quibus invitis descitum ad Samnites erat,
Liv. 9, 16; and Flor. 3, 5, 6.— Absol.:cum Fidenae aperte descissent,
Liv. 1, 27; 21, 19; Tac. H. 1, 31; Suet. Caes. 68; Nep. Tim. 3, 1; id. Ham. 2, 2; Front. Strat. 1, 8, 6: Stat. Th. 2, 311 al.—Transf. beyond the political sphere, to depart, deviate, withdraw from a person or thing; to fall off from, be unfaithful to:B.a nobis desciscere quaeres?
Lucr. 1, 104:a se ipse,
Cic. Att. 2, 4, 2:si Cicero a Demosthene paulum in hac parte descivit,
Quint. 9, 4, 146:cur Zeno ab hac antiqua institutione desciverit,
Cic. Fin. 4, 8; so,a pristina causa,
id. Fam. 1, 9, 17 Orell. N. cr.:a veritate,
id. Ac. 2, 15:a natura,
id. Tusc. 3, 2:a disciplina,
Vell. 2, 81:a virtute,
id. 2, 1:a consuetudine parentum,
Plin. Ep. 3, 20, 4 et saep.:a vita,
to separate, sever one's self, Cic. Fin. 3, 18, 61 (opp. manere in vita).— Pass. impers.:praecipiti cursu a virtute descitum, ad vitia transcursum,
Vell. 2, 1.—Stating the terminus, to fall off to, decline to; to degenerate into:ab excitata fortuna ad inclinatam et prope jacentem,
Cic. Fam. 2, 16; cf.:ad saevitiam, ad cupiditatem,
Suet. Dom. 10: in regem (i. e. to degenerate, be transformed), Flor. 4, 3:in monstrum,
id. 4, 11.—Of subjects not personal:quis ignorat et eloquentiam et ceteras artes descivisse ab ista vetere gloria,
Tac. Or. 28:(vitis) gracili arvo non desciscit,
does not degenerate, Col. 3, 2, 13:semina,
id. 3, 10, 18. -
16 subduco
sub-dūco, xi, ctum, 3 ( perf. sync. subduxti, Ter. Eun. 4, 7, 25; inf. subduxe, Poët. ap. Varr. R. R. 2, 1, 6), v. a., to draw from under or from below.I.Without the idea of removal.A.In gen., to draw or pull up; to lift up, raise (rare):B.brassicam ad nasum admoveto: ita subducito susum animam, quam plurimum poteris,
Cato, R. R. 157, 15:aliquid sursum,
Plaut. Aul. 2, 7, 4:cataractam funibus,
Liv. 27, 28, 10: subductis (tunicis) usque ad inguen, pulled up (opp. demissis), Hor. S. 1, 2, 26: supercilia, Turp. ap. Non. 399, 30; Varr. ib. 399, 33; Sen. Ep. 48, 5; id. Ben. 1, 1, 6 al.; cf.:subducto voltu,
Prop. 2, 10 (3, 1), 9.—In partic., naut. t. t., to draw or haul up on land (a ship out of the water;II.class. and freq.): navim in pulvinarium,
Plaut. Cas. 3, 2, 27:longas naves in aridum,
Caes. B. G. 4, 29:navis subducta in terrā,
Plaut. Most. 3, 2, 50:naves regiae in campo Martio subductae sunt,
Liv. 45, 42:ab classe, quae Corcyrae subducta erat,
id. 31, 22:classis, quae subducta esset ad Gytheum,
Cic. Off. 3, 11, 49; so,naves,
Caes. B. G. 5, 11; id. B. C. 2, 23; 3, 23 fin.; Liv. 27, 17, 6; 37, 10; 42, 27:classem,
id. 45, 2 al.; Vulg. Luc. 5, 11.—With the idea of removal implied, to draw away from among; to take away, lead away, carry off; to withdraw, remove, etc. (class.; syn. subtraho).A.In gen.:2.ubi bullabit vinum, ignem subducito,
Cato, R. R. 105, 1:lapides ex turri,
Caes. B. C. 2, 11:rerum fundamenta,
Cic. Fin. 4, 15, 42:conjux fidum capiti subduxerat ensem,
Verg. A. 6, 524:subduc cibum unum diem athletae,
Cic. Tusc. 2, 17, 40:et sucus pecori et lac subducitur agnis,
Verg. E. 3, 6:pugnae Turnum,
id. A. 10, 615;so,
id. ib. 10, 50:aliquem manibus Graium,
id. ib. 10, 81:aliquem praesenti periculo,
Vell. 2, 72, 5:se pedibus (terra),
Lucr. 1, 1106:se ab ipso Vulnere (fera),
Ov. M. 7, 781 et saep. —Esp.(α).To purge, evacuate:(β). B.quoniam is cibus subduceret sensim alvum,
Gell. 4, 11, 4; so,alvum,
Cels. 3, 4.—Milit. t. t., to draw off forces from one position to another (class.):C.cohortes aliquot subductas ex dextro cornu post aciem circumducit,
Liv. 27, 48:Numidas ex mediā acie,
id. 22, 48:triarios ex postremā acie,
id. 44, 37:subductis ordinibus,
id. 36, 18; cf. id. 40, 30:ab his centuriones omnes lectos et evocatos... in primam aciem subducit,
Sall. C. 59, 3:copias in proximum collem subducit,
Caes. B. G. 1, 24; 1, 22:milites pleno gradu in collem,
Sall. J. 98, 4:agmen in aequiorem locum,
Liv. 7, 34.—With the idea of stealth or secrecy.1.To take away secretly or by stealth, to steal, hide: Atreus quam (pecudem auream) sibi Thyestem subduxe queritur, Poët. ap. Varr. R. R. 2, 1, 6:2.alicui anulum,
Plaut. Curc. 2, 3, 81:subducta viatica plorat,
Hor. Ep. 1, 17, 54:post ignem aethereā domo Subductum,
id. C. 1, 3, 30:nec mihi rivalis subducit certos amores,
Prop. 1, 8, 45:saccularii partem subducunt, partem subtrahunt,
Dig. 47, 11, 7:obsides furto,
Liv. 9, 11:cubiculum subductum omnibus ventis,
secured against, Plin. Ep. 2, 17, 10.—Esp., with se, me, etc., to take one's self away by stealth, withdraw, steal away:III.tempus est subducere hinc me,
Plaut. As. 5, 2, 62:clam te subduxti mihi,
Ter. Eun. 4, 7, 25:de circulo se subduxit,
Cic. Q. Fr. 3, 4, 1:modo se subducere ab ipso Vulnere visa fera est,
Ov. M. 7, 781:se clam,
Nep. Alcib. 4, 4;Auct. B. Afr. 93, 1: at nos quaerimus illa (verba), tamquam lateant semper seseque subducant,
Quint. 8, prooem. § 21.— Poet.:neve terra se pedibus subducat,
Lucr. 1, 1106:quā se subducere colles Incipiunt,
i. e. to slope down gradually, Verg. E. 9, 7; cf.mid.: fons subducitur,
i. e. loses itself, Plin. Ep. 5, 6, 39.—Trop.1.Rationem, to draw up, cast up, reckon, compute, calculate, or balance an account (by subtracting one set of items from another; class.;2.esp. freq. in Cic.): subduxi ratiunculam, Quantum aeris mihi sit, quantumque alieni siet,
Plaut. Curc. 3, 1; cf.:intus subducam ratiunculam, quantillum argenti mi siet,
id. Capt. 1, 2, 89:subducamus summam,
Cic. Att. 5, 21, 11; cf.:assidunt, subducunt: ad numum convenit,
id. ib. 5, 21, 12.—In gen.: rationem, to deliberate, calculate:A. B.rationibus subductis summam feci cogitationum mearum,
Cic. Fam. 1, 9, 10:Medea et Atreus... initā subductāque ratione nefaria scelera meditantes,
id. N. D. 3, 29, 71; cf.: ineundis subducendisque rationibus, id. Fragm. ap. Non. 399, 16;for which also, calculis subductis,
id. Fin. 2, 19, 60:bene subductā ratione,
Ter. Ad. 5, 4, 1:hoc quid intersit, si tuos digitos novi, certe habes subductum,
Cic. Att. 5, 21, 31. —Hence, subductus, a, um, P. a. -
17 detraho
dē-trăho, xi, ctum, 3 ( inf. perf. sync. detraxe, Plaut. Trin. 3, 3, 15), v. a., to draw or take off, draw away, draw or take down; to pull down; to take away, remove, withdraw (class. and very freq.).I.Lit.A.In gen.(α).With acc. and de or ex with abl.:(β).crumenam sibi de collo,
Plaut. Truc. 3, 1, 7:anulum de digito,
Ter. Heaut. 4, 1, 38:aliquem de curru,
Cic. Cael. 14 fin. et saep.:aliquem ex cruce,
Cic. Q. Fr. 1, 2, 2, § 6; so,stramenta e mulis,
Caes. B. G. 7, 45, 2:homines ex provinciis,
Cic. Prov. Cons. 1; cf.:inimicum ex Gallia,
id. ib. 8, 19:Hannibalem ex Italia,
Liv. 29, 20;aliquem pedibus e tribunali,
Suet. Rhet. 6 et saep.—With acc. and dat.:(γ).nudo vestimenta detrahere me jubes,
Plaut. As. 1, 1, 79:alicui anulum,
Ter. Hec. 5, 3, 31:vestem alicui,
id. Eun. 4, 4, 40:amiculum alicui,
Cic. N. D. 3, 34, 83:torquem alicui,
id. Fin. 1, 7, 23:loricam alicui,
Verg. A. 5, 260 et saep.: tegumenta scutis, Caes. B. G. 2, 21, 5:frenos equis,
Liv. 4, 33 et saep.:virum equo,
Liv. 22, 47; cf.:aliquem in transvehendo,
Suet. Aug. 38.With acc. alone: vestimenta, Cato ap. Gell. 10, 3, 17:(δ).veste detracta,
Cic. Brut. 75, 262:soccos detrahunt (servi),
Ter. Heaut. 1, 1, 72:detractis insignibus imperatoris,
Caes. B. C. 3, 96, 3:vestem,
Cic. Brut. 75, 262;statuas,
Just. 38, 8, 12.—With ad, in, or trans:B.castella trans Euphraten,
Tac. A. 15, 17 et saep.:aliquem in judicium,
Cic. Mil. 8, 38; cf.:aliquem ad accusationem,
id. Clu. 68, 179:aliquem ad aequum certamen,
Liv. 22, 13:tauros ad terram cornibus,
Suet. Claud. 21; cf.: naves ad terram, Auct. B. Alex. 10 fin.:dominationem in carcerem et catenas,
Flor. 1, 24, 3.—In partic.1.In medic. lang., to purge, Cels. 2, 10 fin.; Plin. 27, 7, 28, § 48 et saep.—2.With the accessory idea of depriving or diminishing, to remove, withdraw, take away a thing from any one; to draw off, remove, take away from any thing.(α).With acc. and de or ex with abl.:(β).multa de suis commodis,
Cic. Lael. 16, 57:aliquid de summa,
Lucr. 3, 513; cf. Cic. Verr. 2, 3, 78, § 181:aliquid ex ea summa,
id. Att. 10, 5; and:nihil de vivo,
id. Fl. 37:ex tertia acie singulas cohortes,
Caes. B. C. 3, 89, 3; cf.:detractis cohortibus duabus,
id. B. G. 3, 2, 3.—With acc. and dat.:(γ).cum ei eidem detraxisset Armeniam,
Cic. Div. 2, 37 fin.:scuto militi detracto,
Caes. B. G. 2, 25:coronam capiti,
Liv. 38, 47; cf. Hor. S. 1, 10, 48:auxilia illi,
Caes. B. G. 6, 5, 5:fasces indigno (opp. deferre),
Hor. Ep. 1, 16, 34 et saep.:pellem hostiae,
to flay, Vulg. Levit. 1, 6.—With acc. and ab with abl.:II.aliquid ab homine,
Cic. Off. 3, 6, 30.—Trop.A.In gen., to pull down, to lower (very rarely):B.regum majestatem ab summo fastigio ad medium,
Liv. 37, 45, 18:superbiam,
Vulg. Isa. 23, 9.—Far more freq.,In partic. (acc. to no. I. B. 2.), to withdraw, take away, take; to lower in estimation, disparage, detract from.(α).With de or ex:(β).detractis de homine sensibus,
Cic. Fin. 1, 9, 30; cf.:quicquam de nostra benevolentia,
id. Fam. 5, 2 fin.:tantum sibi de facultate,
id. Brut. 70 fin.; cf.:studiose de absentibus detrahendi causa, severe dicitur,
id. Off. 1, 37, 134:de ipso, qui scripsit, detrahi nihil volo,
Cic. Pis. 29, 71: aliquid de aliquo, Caecin. ap. Cic. Fam. 6, 7:de hoc senatu detrahere,
Cic. Rab. Perd. 7, 20; so,de aliquo,
id. Att. 11, 11 fin.; Nep. Chabr. 3, 3:de se,
Cic. Ac. 2, 5, 15; cf.:de rebus gestis alicujus,
Nep. Timol. 5, 3:quantum detraxit ex studio, tantum amisit ex gloria,
Cic. Brut. 67, 236; cf. id. Div. ap. Caecil. 15, 49; id. Fam. 1, 5, a.—With dat.:(γ).nihil tibi detraxit senatus nisi, etc. (opp. dare),
id. ib. 1, 5, b; cf.opp. concedere,
id. de Or. 2, 71; Quint. 11, 1, 71:honorem debitum ordini,
Cic. Verr. 2, 4, 11:illam opinionem maerenti,
id. Tusc. 3, 31, 76:auctoritatem Cottae,
Quint. 6, 5, 10:fidem sibi,
id. 2, 17, 15; 5, 7, 4 al.:errorem animis,
Ov. M. 2, 39:multum alicui,
Nep. Eum. 1, 2:regi,
Vulg. Eccles. 10, 20.—Absol.:C.aliquid dicere detrahendae spoliandaeque dignitatis alicujus gratia,
Cic. Cael. 2 et saep.:laudis simulatione detrahitur,
Quint. 8, 6, 55; id. 12, 9, 7.—To withhold:ususfructus in mancipanda proprietate detrahi potest,
Gai. Inst. 2, 33. -
18 retraho
rē̆-trăho, xi, ctum, 3, v. a.I.To draw back, withdraw; to call back (class.).A.Lit.:2.me retrahis,
Plaut. Rud. 4, 3, 8;aliquem,
Cic. Sen. 23, 83; Liv. 30, 20; 21, 63 (in the last two passages with revocare);10, 25: bos domitus et procurrentem (bovem) retrahit, et cunctantem producit,
holds back, Col. 6, 2, 10: aliquem hinc, Lucceius ap. Cic. Fam. 5, 14, 1:Hannibalem in Africam (Scipio),
Cic. Fin. 2, 17, 56:aliquem in urbem,
Caes. B. C. 1, 9:manum,
Cic. Cael. 26, 63:pedem,
Verg. A. 10, 307:quo fata trahunt retrahuntque,
id. ib. 5, 709:castra intra penitus,
Liv. 36, 17 Drak.:occulere aut retrahere aliquid (pecuniae),
to keep back, withhold, id. 32, 38 fin.:se,
Cic. Cael. 27, 64; Hor. Ep. 1, 18, 58:se ab ictu,
Ov. M. 3, 87:se a convivio,
Cels. 1, 1, 5; Capitol. Anton. Phil. 14, 2.—Mid.: (corpuscula complexa) inter se retrahuntur,
Lucr. 2, 155:in servitutem retrahi,
Tac. A. 13, 26. —In partic., to drag back, bring back a fugitive, Caes. B. G. 5, 7; Liv. 2, 12; 25, 7:B.ut retractus, non reversus, videretur,
Cic. Phil. 6, 4, 10; Sall. C. 39, 5:ex fugā, 47, 4: fugientem,
Just. 38, 9, 6; 38, 10, 13. —Hence, comically, of fugitive money,
Ter. Heaut. 4, 2, 11; cf. also infra, B.—Trop., to draw back, withdraw, remove, etc.:II. A.postquam poëta vetus poëtam non potest Retrahere ab studio,
to withdraw, remove, Ter. Phorm. prol. 2:aliquem a re publicā,
Cic. Sest. 15, 34:Thebas ab interitu,
Nep. Epam. 8, 4:aliquem ex magnis detrimentis,
Suet. Aug. 71:ex viginti trecentisque millibus ad centum quinquaginta retraxit,
i. e. he reduced them to one hundred and fifty thousand, Suet. Caes. 41 Oud.:verba,
to keep back, suppress, Sen. Ep. 3, 6; so,vires ingenii,
id. ib. 79, 3: noctes, to shorten, Manil. 4, 253:stellae splendorem suum,
Vulg. Joel, 2, 10: genus ejusmodi calliditatis et calumniae retrahetur in odium judicis, is drawn or converted into, results in, Cic. Part. 39, 137:imaginem nocturnae quietis ad spem haud dubiam retraxit,
Tac. A. 16, 1.—With reference to the signif. A. 2: illa (verba), quae jam majoribus nostris ademit oblivio fugitiva,
Varr. L. L. 5, § 5 Müll. —Lit.:B.Caesar Antistium Veterem absolutum adulterii increpitis judicibus ad dicendam majestatis causam retraxit,
Tac. A. 3, 38:aliquem postero die ad eosdem cruciatus,
id. ib. 15, 57:Treviros in arma,
id. H. 4, 70 fin. —Trop.:oblitterata aerarii monimenta,
Tac. A. 13, 23:potiorem civitatis partem ad societatem Romanam,
id. H. 4, 56 fin. — Hence, rĕtractus, a, um, P. a., drawn back, lying back, remote, distant: emporium in intimo sinu Corinthiaco, Liv. 36, 21:in trorsus sinus maris,
id. 26, 42.— Comp.:retractior a mari murus,
Liv. 34, 9:retractius paulo cubiculum,
Plin. Ep. 2, 17, 6:retracti introrsum oculi,
deep-set, Sen. Contr. 1, 6. -
19 decedo
dē-cēdo, cessi, cessum, 3 ( inf. sync. decesse, Ter. Heaut. prol. 32; Cic. Fam. 7, 1, 2; Neue Formenl. 2, 536. The part. perf. decessus perh. only Rutil. Nam. 1, 313), v. n., to go away, depart, withdraw. (For syn. cf.: linquo, relinquo, desero, destituo, deficio, discedo, excedo. Often opp. to accedo, maneo; freq. and class.)—Constr. absol. with de, ex, or merely the abl.; rarely with ab.I.Lit.A.In gen.:B.decedamus,
Plaut. Bac. 1, 1, 74:de altera parte (agri) decedere,
Caes. B. G. 1, 31, 10:decedit ex Gallia Romam Naevius,
Cic. Quint. 4, 16:e pastu,
Verg. G. 1, 381; cf.:e pastu decedere campis,
id. ib. 4, 186:ex aequore domum,
id. ib. 2, 205;Italiā,
Sall. J. 28, 2:Numidiā,
id. ib. 38, 9:Africā,
id. ib. 20, 1;23, 1: pugnā,
Liv. 34, 47:praesidio,
id. 4, 29 (cf.:de praesidio,
Cic. de Sen. 20, 73):quae naves paullulum suo cursu decesserint,
i. e. had gone out of their course, Caes. B. C. 3, 112, 3; so,cum luminibus exstinctis decessisset viā,
had gone out of the way, Suet. Caes. 31:pantherae constituisse dicuntur in Cariam ex nostra provincia decedere,
Cic. Fam. 2, 11, 2.Esp.1.t. t.a.In milit. lang., to retire, withdraw from a former position:b.qui nisi decedat atque exercitum deducat ex his regionibus,
Caes. B. G. 1, 44, 19;so,
absol., id. ib. 1, 44 fin.; Hirt. B. G. 8, 50:de colle,
Caes. B. C. 1, 71, 3:de vallo,
id. B. G. 5, 43, 4:inde,
id. B. C. 1, 71 fin.:loco superiore,
Hirt. B. G. 8, 9; so with abl., Auct. B. Alex. 34; 35 (twice); 70 al.—In official lang.: de provincia, ex provincia, provinciā, or absol. (cf. Cic. Planc. 26, 65), to retire from the province on the expiration of a term of office:2.de provincia decessit,
Cic. Verr. 2, 2, 20;so,
id. Att. 7, 3, 5; id. Fam. 2, 15 (twice); Liv. 29, 19 Drak.:decedens ex Syria,
Cic. Tusc. 2, 25, 61; so,e Cilicia,
id. Brut. 1:ex Africa,
Nep. Cato, 1, 4:ex Asia,
id. Att. 4, 1:ex ea provincia,
Cic. Div. in Caecil. 1 Zumpt N. cr.:ut decedens Considius provinciā,
Cic. Lig. 1, 2; Liv. 39, 3; 41, 10:te antea, quam tibi successum esset, decessurum fuisse,
Cic. Fam. 3, 6; so absol., id. Planc. 26, 65 al.:Albinus Romam decessit,
Sall. J. 36 fin.; cf.:Romam ad triumphum,
Liv. 8, 13; 9, 16. —Rarely with a:cui cum respondissem, me a provincia decedere: etiam mehercule, inquit, ut opinor, ex Africa,
Cic. Planc. 26 fin.Decedere de viā; also viā, in viā alicui, alicui, or absol., to get out of the way, to give place, make way for one (as a mark of respect or of abhorrence):3.concedite atque abscedite omnes: de via decedite,
Plaut. Am. 3, 4, 1; cf.:decedam ego illi de via, de semita,
id. Trin. 2, 4, 80 (Cic. Clu. 59. [p. 517] 163; cf. II. B infra); cf.:qui fecit servo currenti in viā decesse populum,
Ter. Heaut. prol. 32:censorem L. Plancum via sibi decedere aedilis coegit,
Suet. Ner. 4; cf. id. Tib. 31:sanctis divis, Catul. 62, 268: nocti,
Verg. Ec. 8, 88:peritis,
Hor. Ep. 2, 2, 216 (cf.:cedere nocti,
Liv. 3, 60, 7).—Also, to get out of the way of, avoid:decedere canibus de via,
Cic. Rep. 1, 43, 67; cf.:hi numero impiorum habentur, his omnes decedunt, aditum defugiunt, etc.,
Caes. B. G. 6, 13, 7.—By zeugma, in the pass.:salutari, appeti, decedi, assurgi, deduci, reduci, etc.,
Cic. de Sen. 18, 63.Pregn., to depart, disappear (cf.: cedo, concedo).a.Of living beings, to decease, to die:b.si eos, qui jam de vita decesserunt,
Cic. Rab. Perd. 11:vitā,
Dig. 7, 1, 57, § 1; Vulg. 2 Mac. 6, 31; but commonly absol.:pater nobis decessit a. d. VIII. Kal. Dec.,
id. Att. 1, 6:cum paterfamiliae decessit,
Caes. B. G. 6, 19, 3; Nep. Arist. 3, 2, and 3; id. Cim. 1; id. Ages. 8, 6; Liv. 1, 34; 9, 17; Quint. 3, 6, 96 et saep.:cruditate contracta,
id. 7, 3, 33:morbo aquae intercutis,
Suet. Ner. 5 fin.:paralysi,
id. Vit. 3:ex ingratorum hominum conspectu morte decedere,
Nep. Timol. 1, 6.—Of inanimate things, to depart, go off; to abate, subside, cease:II.corpore febres,
Lucr. 2, 34:febres,
Nep. Att. 22, 3; Cels. 3, 3; cf.:quartana,
Cic. Att. 7, 2 (opp. accedere):decessisse inde aquam,
run off, fallen, Liv. 30, 38 fin.; cf.:decedere aestum,
id. 26, 45; 9, 26 al.:de summa nihil decedet,
to be wanting, to fail, Ter. Ad. 5, 3, 30; Cic. Clu. 60, 167; cf.:quicquid libertati plebis caveretur, id suis decedere opibus credebant,
Liv. 3, 55:decedet jam ira haec, etsi merito iratus est,
Ter. Hec. 3, 5, 55 (for which ib. 5, 2, 15: cito ab eo haec ira abscedet):postquam invidia decesserat,
Sall. J. 88, 1; Liv. 33, 31 fin.; Tac. A. 15, 16 al.:priusquam ea cura decederet patribus,
Liv. 9, 29; so with dat., id. 2, 31; 23, 26; Tac. A. 15, 20; 44.— Poet.:incipit et longo Scyros decedere ponto,
i. e. seems to flee before them, Stat. Ach. 2, 308.—In the Aug. poets sometimes of the heavenly bodies, to go down, set:et sol crescentes decedens duplicat umbras,
Verg. E. 2, 67; so id. G. 1, 222; Ov. M. 4, 91; hence also of the day, to depart:te veniente die, te decedente canebat,
Verg. G. 4, 466;also of the moon,
to wane, Gell. 20, 8, 7.Trop.A.De possessione, jure, sententia, fide, etc. (and since the Aug. per. with abl. alone;(α).the reading ex jure suo,
Liv. 3, 33, 10, is very doubtful), to depart from; to give up, resign, forego; to yield, to swerve from one's possession, station, duty, right, opinion, faith, etc.With de:(β).cogere aliquem de suis bonis decedere,
Cic. Verr. 2, 2, 17 fin.; cf.:de hypothecis,
id. Fam. 13, 56, 2;and de possessione,
id. Agr. 2, 26;de suo jure,
id. Rosc. Am. 27; id. Att. 16, 2:qui de civitate decedere quam de sententia maluit,
id. Balb. 5:de officio ac dignitate,
id. Verr. 1, 10:de foro decedere,
to retire from public life, Nep. Att. 10, 2:de scena,
to retire from the stage, Cic. Fam. 7, 1, 2; cf. impers.:de officio decessum,
Liv. 8, 25 fin. —With abl. alone (so usually in Liv.):(γ).jure suo,
Liv. 3, 33 fin.:sententiā,
Tac. A. 14, 49:instituto vestro,
Liv. 37, 54:officio (opp. in fide atque officio pristino fore),
id. 27, 10; 36, 22:fide,
id. 31, 5 fin.; 34, 11; 45, 19 al.:poema... si paulum summo decessit, vergit ad imum,
Hor. A. P. 378.—Very rarely with ab:(δ).cum (senatus) nihil a superioribus continuorum annorum decretis decesserit,
Cic. Fl. 12.—Absol.: si quos equites decedentis nactus sum, supplicio adfeci, Asin. Pol. ap. C. Fam. 10, 32, 5.B.De via, to depart, deviate from the right way:C.se nulla cupiditate inductum de via decessisse,
Cic. Cael. 16, 38:moleste ferre se de via decessisse,
id. Clu. 59, 163; so,viā dicendi,
Quint. 4, 5, 3.(acc. to no. I. B. 2) To give way, yield to another (i. e. to his will or superior advantages—very rare):D.vivere si recte nescis, decede peritis,
Hor. Ep. 2, 2, 213:ubi non Hymetto Mella decedunt,
are not inferior, id. Od. 2, 6, 15.( poet.) To avoid, shun, escape from (cf. I. B. 2 supra): nec serae meminit decedere nocti, to avoid the late night, i. e. the coldness of night, Varius ap. Macr. S. 6, 2, 20; Verg. Ecl. 8, 88; id. G. 3, 467:E.calori,
id. ib. 4, 23.To fall short of, degenerate from:* III.de generis nobilitate,
Pall. 3, 25, 2: a rebus gestis ejus et gloriae splendore, Justin. 6, 3, 8.For the simple verb (v. cedo, no. I. 2), to go off, turn out, result in any manner:prospere decedentibus rebus,
Suet. Caes. 24. -
20 exeo
ex-ĕo, ĭi (rarely īvi, Gell. 12, 12, 3; Plaut. Rud. 2, 6, 50; perf. exit, for exiit, id. Ps. 2, 4, 40; Verg. A. 2, 497), ĭtum, īre ( fut. [p. 683] exibo, but exies, exiet, Sen. Ep. 113, 20; id. Apocol. 3, 1 al.;I. A.exiet for exibit,
Tert. adv. Jud. 13; Vulg. Matt. 2, 6; 5, 26 al.; perh. also in Hor. C. 4, 4, 65; acc. to some MSS. al. evenit; v. Orell. ad h. l.), v. n. and a.Lit.1.In gen.:2.dum intro eo atque exeo,
Plaut. Ep. 5, 1, 43:jam ad te exeo,
id. Bacch. 4, 6, 24; 4, 9, 129:foras,
id. Cas. 5, 2, 51; cf. id. Rud. 2, 2, 2:ex urbe,
id. Am. 1, 3, 35:ex urbe, oppido,
Cic. Fam. 4, 1, 2; Caes. B. G. 2, 33, 1:e patria,
Cic. Pis. 14, 33:e finibus suis,
Caes. B. G. 1, 5, 1:clam ex castris,
id. ib. 7, 20, 10:ab aliquo,
from one's house, Ter. Eun. 3, 4, 7 (v. ab, I. a.):ab urbe,
away from, Liv. 10, 37, 6 Weissenb. ad loc.; 21, 13, 7; 23, 18, 14;al. a villa sua,
Quint. 6, 3, 49:de triclinio, de cubiculo,
Cic. de Or. 2, 65, 263:de balneis,
id. de Or. 2, 55, 223:de navi,
id. Att. 2, 7, 4:(cornix) a cauda de ovo,
tail first, Plin. 10, 16, 18, § 38:portā,
Plaut. Mil. 5, 39:domo,
Cic. Rep. 1, 12; cf.:erant omnino itinera duo, quibus itineribus domo exire possent,
i. e. withdraw from, leave their country, Caes. B. G. 1, 6, 1; so,domo,
id. ib. 1, 12, 5;1, 29, 1: castris,
id. B. C. 1, 69, 3:in solitudinem,
to withdraw, Cic. Off. 1, 32, 118:in alias domos tamquam in colonias,
id. ib. 1, 17, 54:in provinciam,
Caes. B. G. 1, 33, 4:in terram,
i. e. to land, Cic. Verr. 2, 5, 51, § 433:in luminis oras,
i. e. to be born, Lucr. 1, 170:ad aliquem,
i. e. to go from home to visit a person, Ter. Hec. 4, 1, 6 et saep.—Prov.:exeat aulā, qui vult esse pius,
Luc. 8, 493.— Poet., with inf.:exierant dare veris opes,
Stat. Ach. 1, 288.—Of inanim. or abstr. subjects:cum de consularibus mea prima sors exisset,
Cic. Att. 1, 19, 3; so,sors,
Hor. C. 2, 3, 27; cf.:cujus nomen exisset,
Cic. Verr. 2, 2, 51, § 127:nummi, qui per simulationem ab isto exierant,
id. ib. 2, 2, 25, §61: per septem portus in maris exit aquas (Nilus),
flows out, empties, Ov. Am. 2, 13, 10:septem aquis (Ister),
Val. Fl. 8, 187:populo albae folia vetustiora in angulos exeunt,
terminate, Plin. 16, 23, 35, § 86:color in florem heliotropii,
id. 37, 6, 22, § 83; cf.:masculina nomina in A atque S litteras,
to end, terminate, Quint. 1, 5, 61.— Pass. impers.:uti inde exiri possit,
Cato, R. R. 1, 2:crepuit ostium: exitur foras,
Plaut. Cas. 4, 3, 15:in Velabro, qua in Novam viam exitur,
Varr. L. L. 6, § 24 Müll.—In partic.a.In milit. lang., to move out, march out:b.milites, qui de tertia vigilia exissent,
Caes. B. C. 1, 64 fin.:ut paludati (praetores) exeant,
depart for the battle-field, id. ib. 1, 6, 6:ad pugnam,
Liv. 44, 39, 2; Verg. G. 4, 67:ex Italia ad bellum civile,
Cic. Fam. 2, 16, 3 et saep.— Pass. impers.:non posse clam exiri,
Caes. B. C. 1, 67, 2:postquam exitum est maximā copiā,
Plaut. Am. 1, 1, 64.—In jurid. Lat.: potestate, de or a potestate alicujus, to get out of any one's power (potestas), to be emancipated, become free, Dig. 37, 4, 1, § 6; 62; 28, 6, 3 et saep. (cf. B. 1. infra).—c.De vita, to depart from life, decease, die (for the usual excedere or decedere de vita):d.quem (me) fuerat aequius ut prius introieram, sic prius exire de vita,
Cic. Cael. 4, 15; so,de vita,
Plin. Ep. 3, 9, 5; cf.:e vita tamquam e theatro,
Cic. Fin. 1, 15, 49:vitā exire,
Val. Max. 9, 12, ext. 1.—To go out or forth in any manner, to issue, escape (very rare):e.cujus (Isocratis) e ludo tamquam ex equo Trojano meri principes exierunt,
Cic. de Or. 2, 22, 94:hanc tamen Antonius fugam suam, quia vivus exierat, victoriam vocabat,
Vell. 2, 82, 3.—Of inanimate subjects:currente rota cur urceus exit?
Hor. A. P. 22: libri quidem ita exierunt, ut, etc., turned out (the figure being borrowed from works of art which are cast and turned out of the mould), Cic. Att. 13, 13, 1.—Of plants, to come up, spring forth, sprout out:f.plerumque e terra exit hordeum diebus VII.,
Varr. R. R. 1, 45, 1:ne semina in frugem exeant e terra,
Plin. 11, 30, 36, § 109:folia a radice,
id. 25, 4, 9, § 28:lupinus agro limoso,
Col. 2, 10, 3:fabae in folia,
Plin. 18, 7, 10, § 57; and absol.:ut vix ulla herba exeat,
Col. 2, 11, 3; so,lens sata (with grandescere),
Pall. Febr. 4;and, messis,
Val. Fl. 7, 549.—To mount upwards, ascend, rise ( poet. and postAug. prose):B.in auras (ignis),
Lucr. 6, 886:ad caelum (arbor),
Verg. G. 2, 81:in altitudinem (comae palmarum),
Plin. 13, 4, 8, § 37.—Trop.1.In gen.:2.exisse ex potestate dicimus eos, qui effrenati feruntur aut libidine aut iracundia, etc.... Qui igitur exisse ex potestate dicuntur, idcirco dicuntur, quia non sunt in potestate mentis,
Cic. Tusc. 3, 5, 11; cf.:itaque iratos proprie dicimus exisse de potestate, id est de consilio, de ratione, de mente,
id. ib. 4, 36, 77;for which: a se,
Petr. 90: ex hac aerumna, Lucil. ap. Non. 296, 16; cf.:exire aere alieno,
Cic. Phil. 11, 6, 13 (dub. al. se exserere):quam nihil non consideratum exibat ex ore!
id. Brut. 76, 265; id. de Or. 2, 22 fin.:nequaquam similiter oratio mea exire atque in vulgus emanare poterit,
id. Rosc. Am. 1, 3; Plin. Pan. 75, 3:ea res prodita est et in vulgus exivit,
Gell. 12, 12, 3; cf. with object-clause:exiit opinio, descensurum eum ad Olympia inter athletas,
Suet. Ner. 53; for which also with a subject-clause:quod ante paucos dies exierat in vulgus, laudanti cuidam formam suam, respondisse eum, etc.,
id. Galb. 20:ob hoc exivit proverbium, etc.,
became current, Vulg. Gen. 10, 9.—In partic.a.Of time, to run out, end, expire:b.quinto anno exeunte,
Cic. Div. 1, 25, 53:indutiarum dies exierat,
Liv. 4, 30, 14; 30, 25, 1; 42, 47, 10:dies censurae, stipendii,
id. 9, 34, 22; 22, 33, 5:nullus mihi per otium dies exit,
Sen. Ep. 8; Plin. Pan. 68, 2 et saep.—To extend beyond a certain measure or limit (mostly post-Aug.):c.extra aliquid,
Varr. R. R. 2, 1, 25:vestra vita, licet supra mille annos exeat,
run out, extend, Sen. Brev. Vit. 6:probationes in tertium diem exierunt,
Plin. Ep. 2, 11, 18:digressus in laudes Castoris ac Pollucis exierat,
Quint. 11, 2, 11; cf.:continuus (translationis usus) in allegorias et aenigmata exit,
id. 8, 6, 14:in longum exierit ordo rerum,
id. 4, 2, 51.—To pass away, perish:II. A.opus laudabile, numquam a memoria hominum exiturum,
Sen. Ben. 3, 38; so with a subjectclause:an jam memoriā exisse, neminem ex plebe tribunum militum creatum esse?
Liv. 6, 37, 5.—Lit.1.In gen.:2.limen,
Ter. Hec. 3, 3, 18:Avernas valles,
Ov. M. 10, 52:flumen,
Val. Fl. 4, 698:quantum diurni itineris miliariorum numero in reda possit exiri,
Vitr. 10, 9, 3:donec minor filius lubricum juventae exiret,
Tac. A. 6, 49 (55) fin. —Pregn., to avoid, evade, ward off:B.corpore tela atque oculis vigilantibus exit,
avoids the blows, Verg. A. 5, 438; cf.:feros exibant dentis adactus (jumenta),
Lucr. 5, 1330; Stat. Th. 6, 802:procul absiliebat, ut acrem exiret odorem,
Lucr. 6, 1217:profluvium sanguinis,
id. 6, 1206:vim viribus,
Verg. A. 11, 750 et saep.—Trop.1.To exceed:2.modum,
Ov. M. 9, 632.—Of time: ad exitam aetatem = ad ultimam aetatem, Paul. ex Fest. p. 28, 5 Müll.
- 1
- 2
См. также в других словарях:
withdraw one's objections — index concede Burton s Legal Thesaurus. William C. Burton. 2006 … Law dictionary
withdraw one's support — index defect Burton s Legal Thesaurus. William C. Burton. 2006 … Law dictionary
withdraw — with‧draw [wɪðˈdrɔː, wɪθ ǁ ˈdrɒː] verb withdrew PASTTENSE [ ˈdruː] withdrawn PASTPART [ ˈdrɔːn ǁ ˈdrɒːn] 1. [transitive] BANKING to take money out of a bank account: • You can withdraw cash from ATMs in an … Financial and business terms
withdraw — 01. I d like to [withdraw] the entire balance from my chequing account. 02. I make [withdrawals] from my account almost every day using my bank card. 03. He put his hand in his pocket, and then [withdrew] a $100 bill. 04. After I lost my bank… … Grammatical examples in English
withdraw — with•draw [[t]wɪðˈdrɔ, wɪθ [/t]] v. drew, drawn, draw•ing 1) to draw back, away, or aside; take or pull back: to withdraw one s support; She withdrew her hand[/ex] 2) to take out or away, as from a place or from consideration or circulation;… … From formal English to slang
withdraw from one's native land — index expatriate Burton s Legal Thesaurus. William C. Burton. 2006 … Law dictionary
One Nation Working Together rally — One Nation Working Together Participants Sponsored by over 400 progressive organizations such as unions and political advocacy groups Location The National Mall Washington, D.C. Date October 2, 2010 Website … Wikipedia
withdraw — with|draw W2 [wıðˈdro:, wıθ US ˈdro:] v past tense withdrew [ ˈdru:] past participle withdrawn [ ˈdro:n US ˈdro:n] ▬▬▬▬▬▬▬ 1¦(not take part)¦ 2¦(stop supporting)¦ 3¦(change your mind)¦ 4¦(say something is not true)¦ 5¦(product/service)¦ 6¦(leave… … Dictionary of contemporary English
One Vision (DTT) — OneVision DTT Type Digital Terrestrial Television Industry Media Founded 2009 Headquarters Dublin, Ireland TV3 Group Dubl … Wikipedia
withdraw — /wɪð drɔ:/ verb 1. to take money out of an account ● to withdraw money from the bank or from your account ● You can withdraw up to £50 from any cash machine by using your card. 2. to take back an offer ● When he found out more about the candidate … Dictionary of banking and finance
withdraw — v 1. draw back or in, pull back or in, retract, abduce, Physiol. abduct, Dentistry. retrude; shrink back, recoil, start; take back, take off, recall; remove, subtract; move back, retire, recede, ebb, retrocede. 2. recant, disavow, unsay, disclaim … A Note on the Style of the synonym finder